Huseby bruk, Voormalig ijzerwerk en landgoed in de parochie Skatelöv, Zweden

Huseby bruk is een voormalig ijzerwerk in de parochie Skatelöv, gemeente Alvesta, tussen de meren Salen en Åsnen. Het hoofdgebouw, begonnen in de jaren 1830 en voltooid in 1844 voor de gebroeders Hamilton, is een herenhuis van twee verdiepingen. Een lang rood houten gebouw met verticale planken en een klein bordje ‘HUSEBY BRUK’ staat voor een vierkante rode toren met een donker piramidedak.

Het complex werd in 1629 opgericht en produceerde eeuwenlang ruwijzer uit moerasafzettingen. De activiteiten breidden zich later uit toen een gieterij begon met de productie van kanonnen en gietijzeren kachels tot in de jaren vijftig.

De naam Hosaby, vermeld in 1419, duidt het dorp aan bij de monding van de Helige å in het Åsnenmeer. De landgoedkerk en de bewaarde gebouwen van de ijzerwerkgemeenschap tonen hoe sterk het bedrijf de parochie vormde. Sinds 1994 beheert het Statens Fastighetsverk het landgoed als museum over het werkende leven.

Huseby bruk ligt aan de Helige å, tussen de meren Salen en Åsnen, in de parochie Skatelöv (gemeente Alvesta). Het landgoed is uitgestrekt; reken tijd om te lopen tussen het oude ijzerwerkterrein, het in 1844 voltooide hoofdgebouw en de akkers. Een grindpad leidt naar het lage rode houten gebouw met het bord "HUSEBY BRUK" en de rode toren erachter.

Carl Carlsson Gyllenhielm, oprichter van de ijzerfabriek, bezocht Huseby zelf nooit, maar hield de bedrijfsvoering nauwlettend in het oog. In 1642 verpachtte hij het bedrijf aan Arnold de Rees uit Haarlem, die een jaar later het alleenrecht kreeg op de ijzerproductie in Småland. De Rees verscheepte het gietijzer van Huseby op schepen van de eigenaar naar Kopenhagen, Stralsund, Lübeck, Hamburg, Haarlem en Amsterdam.