Ullahau, Natuurreservaat op het eiland Gotland, Zweden

Ullahau is een natuurreservaat op het Zweedse eiland Fårö, met als kern de grootste paraboolduin van Zweden: een hoefijzervormige rug van kwarts- en veldspaat-zand, open naar het noorden. De duin is in het zuiden ongeveer 300 meter breed en rijst in het oosten circa 15 meter boven de omgeving uit; hij omsluit een deflatievlakte van ongeveer 1,3 kilometer breed. Het 145 hectare grote reservaat, in 1966 ingesteld, is grotendeels met dennenbos bedekt; minder dan tien hectare is open zand.

Ullahau begon zich waarschijnlijk in de 18e eeuw te vormen en bewoog ongeveer drie meter per jaar. Vanaf het einde van de 19e eeuw remden aanplantingen van grove den, berk, els en helmgras de opmars van de duin, die begin 20e eeuw stopte. Het natuurreservaat werd in 1966 ingesteld.

De naam Ulla Hau duidt het duinveld op Avanäset aan, en het kale zand blijft open door sterke zoninstraling en wind, wat een droog microklimaat oplevert voor warmteminnende insecten. De sprinkhaangraafwesp komt in Zweden alleen op Gotland en Fårö voor; Ullahau is een van de vier vindplaatsen op Fårö en zeven op Gotland.

Het reservaat is te voet toegankelijk, hoewel stevig schoeisel wordt aanbevolen omdat het zandige terrein ongelijk kan zijn. Geen gemotoriseerde voertuigen, kampeerplekken, vuren of insectenverzameling zijn toegestaan om de natuurlijke omstandigheden te behouden.

Het kale, zonnige en winderige zand zorgt voor een droog microklimaat dat warmteminnende insecten zoals graafwespen aantrekt. De sprinkhaangraafwesp (Sphex funerarius) komt in Zweden alleen op Gotland en Fårö voor; Ullahau is een van de vier vindplaatsen op Fårö en een van de zeven op Gotland.