Pakhkal-Kaya, Berg en versterkte kloosterruïne op de Krim

Pakhkal-Kaya is de ruïne van een versterkt klooster op een boomloze top van 1138 m tussen de massieven Chatyr-Dag en Demerdzhi, ten oosten van de Angarsky-pas. De noordzijde werd beschermd door een muur van grote conglomeratblokken in kalkmortel, met een poort die via een oude weg bereikbaar was. Binnen liggen de fundamenten van een kerk met één apsis en één schip van ongeveer 70 m² en van enkele kleine gebouwen.

Oleg Dombrovsky onderzocht de ruïnes voor het eerst in 1966 en veronderstelde dat het versterkte klooster de oude route van de steppen via Angara-Bogaz naar de zuidkust van de Krim bewaakte. Opgravingen in de jaren 2010 legden een eenbeukige kerk met één apsis van ongeveer 70 m² bloot, mogelijk gebouwd op een heidens heiligdom uit de 3e–5e eeuw. De nederzetting bestond in de 9e–10e eeuw en opnieuw vanaf de 13e eeuw tot de Ottomaanse verovering van de Krim in 1475.

De naam Pakhkal-Kaya komt van de berg; het versterkte klooster komt in de bronnen ook voor als Pangalos, Endek-Kaja en Indek-Dag. Archeologen verbinden de plek met de route via de Angara-Bogaz-pas naar de zuidkust, en de bron Indek-Tsjokrak aan de voet van de rots diende waarschijnlijk als watervoorziening. De vondsten uit de opgraving zijn typerend voor middeleeuwse kloosters op de Krim.

Het pad naar de berg is smal en rotsachtig, wat stevige schoenen en voorzichtigheid op oneffen terrein vereist. Breng veel water mee en neem de tijd om het terrein langzaam te verkennen, omdat er geen winkels of voorzieningen in de buurt zijn om voorraden aan te vullen.

De grote conglomeratblokken van de verdedigingsmuur zijn waarschijnlijk in 1824-1826 door soldaten weggehaald voor de aanleg van de weg naar de zuidkust, waardoor er nu geen muur meer staat. Opgravingen in de jaren 2010 vonden alleen de kerk, eenbeukig met één apsis en ongeveer 70 m², en vermoeden op die plek een ouder heidens heiligdom uit de 3e-5e eeuw.