Dolmen of Cunha Baixa, dolmen in Cunha Baixa, Portugal

De dolmen van Cunha Baixa (Anta de Cunha Baixa) is een megalithisch monument met kamer en gang, gebouwd tussen 3000 en 2500 v.Chr. in het dal van de Rio Castelo, tussen Cunha Baixa en Espinho. De veelhoekige kamer is 3 m breed en 3,2 m hoog, telt negen rechtopstaande platen en draagt een dekplaat van 4,5 m; de gang van 7,2 m lang en 1,4 m hoog heeft acht platen per zijde. De granieten vloer beslaat 10,4 m.

Gebouwd tussen 3000 en 2500 v.Chr., wordt de dolmen toegeschreven aan de klokbekercultuur en vertegenwoordigt een late fase van het regionale megalithisme, gebruikt tot in de bronstijd. Leite de Vasconcelos documenteerde hem in 1892 en trof de kamer gevuld met aarde en braamstruiken aan; zijn opgraving leverde gepolijste stenen bijlen, vuurstenen bladen, microlieten, aardewerk en oker op. Op 16 juni 1910 werd hij tot Nationaal Monument verklaard; in 1987 leidden Raquel Vilaça en Domingos Cruz de restauratie.

De anta was een collectief graf dat van ongeveer 3000–2500 v.Chr. tot in de Bronstijd werd gebruikt, toen de laatste giften werden neergelegd. De opgravingen van Leite de Vasconcelos in 1892 leverden gepolijste stenen bijlen, vuurstenen klingen en microlieten, rood en zwart aardewerk, gele oker voor lichaamsschildering en een menselijk bot op, nu in het Nationaal Archeologisch Museum in Lissabon.

De dolmen ligt aan de gemeenteweg tussen Cunha Baixa en Espinho; vandaar leidt een voetpad van ongeveer 0,8 kilometer naar een brug. Het terrein is omheind met hout en draad, met wijngaarden in het zuiden en oosten en dennenbossen in het noorden en noordwesten. Stevige schoenen zijn nuttig op de oneffen bodem.

De gang is 7,2 meter lang en 1,4 meter hoog, met aan weerszijden acht rechtopstaande platen, enkele versterkt met stalen balken. Een tweede, kleinere trapeziumvormige dekplaat bedekt alleen het middelste deel van de doorgang.