Wschodni II shaft complex, Industrieel erfgoed en schachtbok in Katowice, Polen.

Het schachtcomplex Wschodni II aan de F. Bocheński-straat in de Katowicse wijk Osiedle Witosa bestaat uit een 25 m hoge stalen schachtbok met twee compartimenten, een machinekamer en een bovengronds schachtgebouw in historistische baksteen. De in 1913-1916 gebouwde bok draagt op 22,2 m gietstalen schijven, waarvan alleen het westelijke paar aan de straat bewaard bleef.

De schacht werd in 1913 ontworpen als Schwarzenfeld II, twaalf meter westelijk van de oudere schacht Schwarzenfeld I; het westelijke compartiment kwam gereed in 1921 en werd in april 1922 verdiept tot 519,8 m. Het oostelijke compartiment volgde in maart 1927 voor de kolenwinning. Het complex diende als ventilatie-, intrek-, personeels-, materiaal- en winningsschacht en werd op 23 november 2010 als monument ingeschreven.

Het complex is vernoemd naar de schacht „Wschodni II”, een van de twee ventilatieschachten van de Kleofas-mijn; de naburige „Wschodni I” werd in 1888 ontworpen en in de jaren vijftig gesloten. Tussen 1923 en 1926 legde de mijn een smalspoorlijn van 650 mm aan naar twee steenfabrieken, en in 1931 bereikte een zandspoorlijn van 785 mm de schacht. Sinds 2023 huizen de gebouwen een BMW-showroom.

Het complex staat aan de F. Bocheński-straat in de wijk Osiedle Witosa, bij de grens met Załęże, niet in het stadscentrum. De bewaarde kabelwielen zitten aan de westzijde, gericht op de straat, op 22,2 m hoogte. Sinds 2023 huizen de gebouwen een BMW-showroom, dus het interieur is een commerciële ruimte en geen vrij toegankelijk monument.

Het stalen schachtgeraamte is met 25 m ongewoon laag voor Katowice en heeft geen gelijke onder de voor 1945 gebouwde constructies van dit type in de stad. Alleen het westelijke paar gietstalen schijfwielen resteert, op 22,2 m hoogte, aan de Bocheński-straat. Sinds 2023 huist in het complex de grootste BMW-showroom van Europa.