Ikoma-shrijn, Shinto-heiligdom in Ichibuchō, Japan

Het Ikoma-heiligdom, formeel Ikomaniimasu-Ikomatsuhiko Jinja, verenigt zeven verbonden Kasuga-zukuri-heiligdommen onder één dak, met de gevels naar voren gericht. Het hoofdgebouw staat op een stenen basis met een donker pannendak, open houten gevel, witte panelen boven de dwarsbalken en een houten leuning; links staat een lager gebouw met versierde gevel achter een lage stenen muur. Een stenen torii met een gedraaid strooisel en vier papieren stroken bekroont een korte trap met brede treden.

Het Sokoku-Fudoki vermeldt dat het heiligdom al in 458 bestond, toen de berg Ikoma zelf voorwerp van verering was. In 859 noemt het Nihon Sandai Jitsuroku de toekenning van de lagere vijfde rang, hoogste graad, aan Ikomatsu-Hikohiko-no-Kami, en de Engishiki van 972 rangschikt het als Kanpei-taisha van het district Heguri, provincie Yamato, met maandelijkse en oogstoffers. In de Kamakura-periode kwamen vijf Hachiman-goden bij de twee oorspronkelijke kami, tot zeven; de scheiding van boeddhisme en shinto in de Meiji-periode hief de elf jingū-ji op en het heiligdom werd een prefecturaal heiligdom.

Het heiligdom is verbonden met vuur: het heilige hout, hahaka genoemd (de huidige uwamizuzakura-kers), werd naar het hof gestuurd voor het Daijōsai-troonsbestijgingsritueel. Bij het oktoberfeest Hi-matsuri rennen jongeren met fakkels de stenen trap af; de prefectuur Nara erkent het als immaterieel volkscultuurgoed. Uit de periode van vermenging van boeddhisme en shintoïsme resteert een Kannondō met een elfhoofdige Kannon, toegeschreven aan Unkei.

Het heiligdom ligt in Ichibuchō, op enkele minuten lopen van station Ichibu aan de Kintetsu Ikoma-lijn; de toegang voert langs een stenen torii boven aan een brede stenen trap. Met de auto komt men via de Ikomayama-omleiding van route 168 of de afrit Ikomayama van de tolweg Daini-Hanna.

Het wrijfthout (hikiriki) voor het Daijōsai, het inhuldigingsritueel, kwam van dit heiligdom en werd gemaakt van hahaka, gelijkgesteld met de uwamizuzakura (Prunus grayana). Teksten als het Kitayamashō en het Genyōki noemen de godheid van het heiligdom ‘Hikiriki-no-kami’; het heiligdom leverde het hout voor het Daijōsai van keizer Akihito.