Aquaduct van Gadara, Romeins aquaductsysteem tussen Dille, Syrië en Umm Qais, Jordanië.
Het Gadara-aquaduct, ook Qanatir Fir'awn genoemd, was een Romeins watersysteem van ongeveer 155 km dat Adraha, Abila en Gadara van water voorzag. Het begon bij Dilli in Zuid-Syrië bij een Romeinse dam en liep eerst bovengronds, waarbij wadi's werden overbrugd met bruggen van vijf tot tien meter hoog. In het huidige Jordanië volgde een tunnel van 106 km, gegraven via zo'n 2.900 verticale en diagonale schachten tot 70 m diep, waarvan de rotswanden nog beitelsporen tonen.
Het systeem werd vermoedelijk begonnen in de 1e eeuw n.Chr. en grotendeels voltooid in de 2e; het voorzag Adraha, Abila en Gadara meer dan 400 jaar van water, delen tot in de 12e eeuw. Een traject van 25 km kon door meet- of bouwfouten niet in gebruik worden genomen, waarop het 30 km lange Turab-aquaduct uit de 1e eeuw v.Chr. werd opgenomen om het water naar Gadara te leiden. Mathias Döring van de Hochschule Darmstadt onderzocht het aquaduct vanaf 2004.
De plaatselijke traditie noemt het kanaal Qanatir Fir'awn, „waterloop van de farao”, en ook de Arabische naam Qanat Fir'aun is in gebruik. De reizigers Johann Gottfried Wetzstein (1860) en Gottlieb Schumacher (1896) beschreven onder Adraha een ondergrondse stad waarvan de bewoners water uit het kanaal putten met kruiken aan touwen; er is geen spoor van over en hedendaagse onderzoekers zien er verkeerd uitgelegde opgravingssporen in.
De tunnel heeft een verval van ongeveer 0,3 meter per mijl, zodat het water alleen door zwaartekracht stroomde. Hij werd aangelegd via zo'n 2.900 verticale en diagonale schachten tot 70 m diep, veel met trappen naar het kanaal. Ulrich Jasper Seetzen reed in 1805 als eerste Europeaan de lijn af; een groot deel van het tracé loopt door open terrein bij Dilli en Dera'a.
Bijna alle van de ongeveer 2.900 bouwschachten van de tunnel waren schuin aangelegd, onder 45 tot 60 graden, met trappen naar het waterkanaal in de berg. De eerste westerse reiziger die de Kanatir genaamde lijn bereed, was Ulrich Jasper Seetzen in 1805.
De community van nieuwsgierige reizigers
AroundUs brengt duizenden geselecteerde plaatsen, lokale tips en verborgen pareltjes samen, dagelijks verrijkt door meer dan 93.546 bijdragers wereldwijd.
