Santa Maria Capua Vetere Mithraeum, Ondergrondse Romeinse tempel in Santa Maria Capua Vetere, Italië.

Het Mithraeum van Santa Maria Capua Vetere is een ondergrondse Romeinse tempel bij het Campanische amfitheater. Een trap leidt naar een smalle vestibule; rechts opent een boog naar het apparitorium, links naar een rechthoekige kamer van ongeveer 12 meter lang en 3 meter breed, met een tongewelf en lichtkokers. Stenen banken lopen langs de wanden, en achterin staat een altaar voor de Tauroctonie-fresco. Het gewelf is geel beschilderd met groene en rode zespuntige sterren, elk met een glanzende glaspasta in het midden.

De tempel werd gebouwd in de 2e eeuw en diende als ontmoetingsplaats voor aanhangers van de Mithrascultus, die bijeenkwamen in geheime ondergrondse ruimten. Toen archeologen het in 1922 opgroeven, was een groot deel van de geschilderde decoratie en het stenen meubilair nog aanwezig.

De naam van het heiligdom is afgeleid van Mithras, een godheid die vooral populair was onder Romeinse soldaten en ambachtslieden. Bezoekers kunnen vandaag nog de twee lange stenen banken langs de wanden zien, waar gelovigen zij aan zij zaten tijdens rituele maaltijden.

De site ligt ondergronds, met lage plafonds en smalle gangen, dus stevig schoeisel en voorzichtige stappen zijn aan te raden. Het is verstandig om de openingstijden van tevoren te controleren, want de toegang kan beperkt zijn, en een rondleiding helpt om de geschilderde wanden en de indeling beter te begrijpen.

Het tongewelf was op een gele ondergrond beschilderd met talrijke groene en rode sterren, elk met een glanzend glaspasta-middelpunt dat bij fakkellicht waarschijnlijk een sterrenhemel nabootste. Archeologen vonden bovendien vreemde tekens op de muren die nog altijd niet zijn ontcijferd.