Famedio, Gedenkteken in Montenero, Livorno, Italië

Het Famedio di Montenero is een ongeveer vijftig meter lange zuilengang met negen rondbogen op Toscaanse pilasters op het plein voor het heiligdom van de Madonna delle Grazie. Gietijzeren hekken van de werkplaats Fratelli Gambaro sluiten de bogen af; het terras bovenop is niet meer toegankelijk.

De zuilengang met vijf bogen werd in 1794 begonnen onder abt Rodesindo Marcucci als schuilplaats voor pelgrims, en de werken lagen stil tijdens de napoleontische bezetting. Rond 1853 werden onder abt Vitaliano Corelli vier bogen toegevoegd, waardoor de loggia negen bogen telt. Op 5 oktober 1873 liet burgemeester Federigo De Larderel haar als gedenkplaats voor de beroemde mannen van de stad gebruiken, met de bijzetting van de resten van Francesco Domenico Guerrazzi voor meer dan 9.000 mensen.

De naam famedio, voorgesteld door Francesco Domenico Guerrazzi, betekent "tempel van de roem". Sinds 5 oktober 1873, toen Guerrazzi's stoffelijk overschot hier voor 9.000 toeschouwers werd bijgezet, bewaart de loggia de graven van Livornese figuren als schilder Giovanni Fattori (sinds 1908) en acteur Ernesto Rossi (sinds 1928). Anderen, onder wie Pietro Mascagni en Amedeo Modigliani, worden met gedenkplaten herdacht en liggen hier niet begraven.

De loggia staat op het plein recht tegenover het heiligdom van de Madonna delle Grazie, bereikbaar via een grote trap. Het terras boven op het portiek is niet toegankelijk. Het bouwwerk is gerestaureerd en op 23 september 2021 weer voor het publiek geopend; sommige delen kunnen daarom nog wegens onderhoud gesloten zijn.

In 1873 werd de overgang van een pelgrimsoord naar een officieel gedenkteken gemarkeerd door een ceremonie die duizenden deelnemers trok. Dit evenement markeerde het begin van een nieuw tijdperk voor de plaats, die sindsdien een belangrijk herdenkingsplaats voor de stad is gebleven.