Villaggio Saraceno, Archeologische vindplaats in Matera, Italië.

Villaggio Saraceno is een rotscomplex van ongeveer zeventig grotten, uitgehouwen in een zijdal van de Gravina di Matera, ongeveer 6 km ten zuidzuidoosten van de stad. Het toont de vroege fase van de verstedelijking van de Sassi: grotten die op het dal uitkijken, waarvan de gevels en de bestrating pas later uit het puin van de uitgravingen ontstonden. Tussen de grotten liggen twee rotskerken, San Luca alla Selva en San Nicola al Saraceno, en de later tot stal omgebouwde Cripta del Vitisciulo.

Het complex dankt zijn naam aan de adellijke familie Saraceno, die volgens een betrouwbaar geachte mondelinge overlevering het land bezat; met een Arabische nederzetting heeft het niets te maken. De zeventig in een zijdal van de Gravina di Matera uitgehouwen grotten boden onderdak aan boeren, herders en vee, en veel ervan deden tot de laatste decennia van de 20e eeuw dienst als schaapskooi.

De naam Villaggio Saraceno komt uit de mondelinge overlevering: het gebied zou toebehoord hebben aan de adellijke familie Saraceno. Twee rotskerken dienden de gemeenschap, San Luca alla Selva en San Nicola al Saraceno, plus de Cripta del Vitisciulo, later tot stal gemaakt. Veel grotten deden tot de laatste decennia van de 20e eeuw dienst als schaapskooi, en sporen van de herders zijn er nog.

Stevig schoeisel wordt aanbevolen omdat het terrein onegaal is en paden tussen de ruïnes slingeren. De koelere maanden zijn beter voor een bezoek omdat er weinig schaduw is en de zon in de zomer intens kan zijn.

De grotten deden tot de laatste decennia van de 20e eeuw dienst als schaapskooien, en sporen van de herders zijn nog te zien. Onder de zeventig grotten bevinden zich twee rotskerken, San Luca alla Selva en San Nicola al Saraceno, en de Cripta del Vitisciulo, die later tot stal werd omgebouwd.