Castello della Rotta, Middeleeuws kasteel in Moncalieri, Italië.

Het Castello della Rotta is een middeleeuws bakstenen gebouw in het gehucht La Rotta van Moncalieri, ten zuiden van Turijn. De vierkante plattegrond wordt beheerst door een asymmetrische gevel met een vierkante toren onder een kleine klokgevel en door sporen van een gracht die ooit de hele omtrek omringde. Twee bewaarde spitsboogvensters en resten van kantelen aan de linkerzijde dateren van de verbouwingen in de 15e eeuw.

Het kasteel dateert uit de 12de eeuw; in 1196 schonk de bisschop van Turijn, Arduino di Valperga, het gebouw en de gronden aan de Tempeliers, die er een klein klooster en een garnizoen maakten dat de brug over de Banna bewaakte. Na de opheffing van de orde ging het over naar de Johannieters, die tol hieven voor de oversteek van de brug. In de 15de eeuw werd het verbouwd en versterkt tegen rovers, en vanaf 1452 behoorde het toe aan Giorgio Valperga di Masino, grootprior van de Johannieters.

De naam Rotta heeft verschillende voorgestelde herkomsten: rupta, een militaire nederlaag, rotha, een irrigatiesloot, of een dijkdoorbraak van de beken Banna en Stellone. Dertiende-eeuwse kadasterdocumenten noemen het gebouw Grancia Rupta, een versterkte boerderij. Twee gedenkplaten blijven over: een door Giorgio Valperga di Masino na 1452 aangebrachte plaat en een boven het toegangsportaal met het wapen van de Valperga di Masino.

Het kasteel is privébezit en niet toegankelijk voor bezoekers. Het staat in een bosrijke, beschaduwde omgeving aan het einde van een zijweg die van de SP393 richting Villastellone aftakt, dicht bij de autosnelweg A6 Turijn-Savona. Van de tempeliersbrug over de Banna resten alleen ruïnes, dus het gebouw is vanaf de buitenweg te zien.

Archeologische opgravingen op de plaats brachten menselijke resten aan het licht, waaronder een ridder uit de 15de of 16de eeuw begraven naast zijn paard. Deze zeldzame ontdekking toont hoe nauw krijgers en hun dieren in de Middeleeuwen met elkaar verbonden waren.