Defensive walls of Volterra, Middeleeuws verdedigingssysteem in Volterra, Italië

De muren van Volterra zijn een militair ingenieursbouwwerk dat in de Etruskische tijd begon en door de eeuwen werd gewijzigd. De grote Etruskische ring was ruim zeven kilometer lang en omsloot ongeveer 116 hectare, waarvan iets meer dan een vijfde bewaard bleef; de huidige middeleeuwse muur is 2,6 km lang en omsluit 26 hectare. De muren zijn gebouwd van panchino, een zeer fijnkorrelige, zandgele steen die ook diende voor asurnen, paleismuren en straatplaveisel.

Een eerste muurring verrees rond het midden van de 6e eeuw v.Chr.; de grote Etruskische ring van ruim 7 km en ongeveer 116 hectare volgde in de 4e eeuw v.Chr., door sommigen in de 3e gedateerd. Begin 13e eeuw begon de gemeente een kleinere middeleeuwse muur, rond 1266 voltooid, die de Etruskische poorten Diana en Menseri opnam. In 2014 stortte door noodweer 30 m middeleeuwse muur in.

De drie belangrijkste Etruskische poorten ontsloten elk een eigen weg: de Porta all'Arco in het zuiden naar de Val di Cecina en de ertshoogten, de Porta Diana (Portone) in het noorden naar de Valdera en de Porta Solis in het zuidoosten naar de Valdelsa, waarvan de resten in 1994 in de Medici-vesting zijn blootgelegd. Kleinere doorgangen, zoals Sant'Andrea in postierla, bleven in plaatsnamen bewaard.

Langs de muren lopen biedt uitzichten op de structuur zelf en op de omringende Toscaanse velden en heuvels. Het helpt om comfortabele schoenen te dragen, want het pad is ongelijk en wordt op sommige plaatsen steil.

De steen van de muren is panchino, een zeer fijnkorrelige zandsteen van zandgele kleur, ook gebruikt voor askurnen, paleismuren en straatplaveisel. Langs het traject zijn minstens drie oude steengroevezones herkend, en op sommige plaatsen maakt de recht afgehouwen rotswand deel uit van het muurvlak.