Scavi archeologici di Cuma, Archeologische vindplaats in Pozzuoli, Italië.

De opgravingen van Cumae omvatten de resten van de antieke stad op de landtong boven de kust van de Phlegreïsche Velden, gesticht rond 730 v.Chr. en verlaten in 1207. Te zien zijn de tempel van Apollo op de akropolis, de tempel van Jupiter die tot kathedraal werd, de grot van de Sibille, het Capitolium en de Aula Sillana bij het forum. Lage muren van platte rode baksteen met grijze mortel, ongelijk afgebroken, staan tussen bomen op een vloer van grote onregelmatige grijze stenen.

Griekse kolonisten van Chalcis stichtten Cumae rond 730 v.Chr. als de eerste Griekse vestiging op Italiaans grondgebied. Na ongeveer 400 jaar veranderde Romeinse controle de plek met nieuwe bouwwerken en verschuivingen in de maatschappelijke ontwikkeling.

De naam Cuma leeft voort in het bijvoeglijk naamwoord 'Cumaeïsch', en de site heet naar de Griekse kolonie nog steeds Kyme. De tempel van Jupiter op de akropolis werd met de opkomst van het christendom de kathedraal van het bisdom Cuma, terwijl ook de tempel van Apollo in een basiliek werd omgevormd. Tarquinius Superbus, de laatste koning van Rome, stierf in ballingschap in Cuma.

Toegang geschiedt via gemarkeerde paden die de verschillende niveaus van de opgravingen verbinden, met inachtneming van bezoekers met mobiliteitsproblemen. Draag stevig schoeisel en neem water mee, omdat het terrein steil is en de blootstelling aan zon gedurende de dag aanzienlijk kan zijn.

De Antro della Sibilla werd tussen 1924 en 1934 onderzocht door Amedeo Maiuri en Vittorio Spinazzola, samen met de tempel van Jupiter en de Crypta. De tunnel is met een trapeziumvormige doorsnede in vulkaangesteente uitgehouwen. Petrarca en Jacopo Sannazaro bezochten de verlaten ruïnes in eerdere eeuwen en vermeldden ze in hun geschriften.