Villa Fontallerta, Renaissancevilla in Florence, Italië.

Villa Fontallerta is een compacte villa van twee verdiepingen op de hellingen van de heuvel Camerata in Florence, met een souterrain en een lange stalvleugel die in de 19e eeuw langs de noordoostzijde werd toegevoegd. De zuidgevel ontstond uit een 16e-eeuwse loggia met een dubbele rondboogarcade onder kruisgewelven, later opgenomen in een laatbarokke gevel die uitkijkt op een Italiaanse tuin. Binnen neemt een dubbelehoge balzaal met stucwerk en een rondlopende galerij de plaats in van de vroegere binnenplaats.

In de 14e eeuw bezat de rijke Florentijnse koopman Filippo di Niccolò Cornacchini een "palagio" op deze heuvelhelling. Al in 1427 wordt het paleis als "di Fontallerta" vermeld in de Florentijnse belastingaangifte van Agnolo di Zanobi Gaddi; de Gaddi hielden het ongeveer drie eeuwen en gaven opdrachten voor uitbreidingen en fresco's aan schilders uit hun eigen familie, zoals Taddeo of Agnolo. In de late 16e eeuw werd aan de zuidoostzijde een loggia toegevoegd, toegeschreven aan Ammannati; in de 18e eeuw liet markies Sinibaldo de binnenplaats omvormen tot balzaal en bouwde daartegen de nieuwe façade. In 1850 ging de villa over naar graaf Pasolini, die de met bomen omzoomde oprit aan de viale Augusto Righi en het romantische park aanlegde; zij blijft bij de erfgenamen Pasolini.

In de Decamerone (IX, 5) situeert Boccaccio het verhaal van Calandrino, Buffalmacco en de mooie Niccolosa in de binnenplaats van de villa, die nu verdwenen is. In de kelders zijn sporen van de put van die binnenplaats te zien, en er is nog een 14e-eeuws fresco van Christus. De naam Fontallerta is gedocumenteerd vanaf 1427, in de Florentijnse belastingaangifte van Agnolo di Zanobi Gaddi.

Villa Fontallerta is particulier eigendom van de erfgenamen van de familie Pasolini en niet toegankelijk voor publiek; zowel de interieurs als het park blijven gesloten. De buurt bereikt men via de viale Augusto Righi op de hellingen van de Camerata-heuvel, vanwaar de villa vanaf de straat te zien is; het uitzicht over Florence opent zich vanaf deze heuvelweg.

Boccaccio situeerde de vijfde novelle van de negende dag van de Decamerone in de binnenplaats van de villa, met Calandrino, Buffalmacco en de mooie Niccolosa. De binnenplaats is verdwenen, maar in de kelders zijn sporen van de put bewaard en is nog een 14e-eeuws fresco van Christus te zien.