Tino di Moscona, Middeleeuwse versterking in Poggio di Moscona, Grosseto, Italië.

De Tino di Moscona is een cirkelvormige stenen vesting op de top van de gelijknamige heuvel, de eerste die zich ten noordoosten van Grosseto verheft, boven de Etruskisch-Romeinse site Roselle. Twee afzonderlijke poorten openen zich in de ringmuur; binnen liggen een goed bewaarde ondergrondse kamer, de resten van een Romeinse cisterne en aan de oostzijde sporen van een middeleeuwse nederzetting.

De plek was bewoond in de Villanova-periode en daarna waarschijnlijk door Etrusken en Romeinen, van wie een cisterne bewaard bleef. In de middeleeuwen verrezen de ronde muur en de aangrenzende gebouwen als strategisch werk na herhaalde barbaarse invallen tegen het lager gelegen Roselle. Middeleeuwse documenten vermelden een plan van de Aldobrandeschi om Grosseto hier te herbouwen na de verlating van Roselle; het mislukte toen Siena de versterkte nederzetting innam. Daarna raakte de plek geleidelijk verlaten tot de restauratie die in 2005 werd afgerond.

Villanova-graven rond de muren bevatten sieraden in askruiken, de oudste sporen van gebruik van de heuvel. Daarna bezetten Etrusken en later Romeinen de plek; van hen bleef een cisterne over. Middeleeuwse documenten vermelden een door de Aldobrandeschi bestudeerd plan om Grosseto hier te herbouwen nadat Roselle was verlaten.

De ruïne ligt op de top van de heuvel ten noordoosten van Grosseto, boven het archeologische gebied van Roselle; je klimt te voet over oneffen terrein. De restauratie eindigde in 2005, waardoor de muren, de ondergrondse ruimte en de Romeinse cisterne te bekijken zijn. Informeer ter plaatse voordat je vertrekt, want de toegang is niet vast geregeld.

De heuvel bewaart ook sporen van een Villanova-nederzetting: rond de vesting zijn gouden sieraden in asurnen gevonden. Deze vondsten gaan vooraf aan het Etruskische en later Romeinse gebruik, dat een cisterne bewijst. De middeleeuwse muren zijn in 2005 gerestaureerd.