Torre dei Donati, Middeleeuwse toren in Santa Croce wijk, Florence, Italië

De Torre dei Donati is een middeleeuwse toren aan de via del Corso 31-33 rosso in Florence, met een vierkante plattegrond binnen de rij gebouwen langs de straat. Hij valt op door zichtbaar filaretto-metselwerk en bewaart buche pontaie, de gaten waarin vroeger houten balken voor steigers werden gestoken. Een Dante-plaquette herinnert aan het einde van Corso Donati.

De toren behoorde toe aan de familie Donati, wier rivaliteit met de Cerchi, aangewakkerd door afgunst over wie de hoogste toren bezat, de bloedige strijd tussen witte en zwarte Welfen aanwakkerde die Dante Alighieri in de Goddelijke Komedie bezong. Om de huizen van beide families te scheiden liet de gemeente een buffersteegje aanleggen, het vicolo dello scandalo, dat nog altijd enkele gebouwen rechts van de toren opengaat.

De familie Donati gaf haar naam aan deze toren, en Gemma Donati, de echtgenote van Dante Alighieri, kwam uit die familie. Op het huis zijn in steen gehouwen Dante-citaten te zien, en een plaquette op de toren herinnert aan de dood van Corso Donati.

De Torre dei Donati staat aan de Via del Corso 31-33 rosso in het historische centrum van Florence, op korte loopafstand van de Dom en het Palazzo Vecchio. De toren maakt deel uit van de gevelwand van de straat en is van buitenaf te zien; de vicolo dello scandalo, het smalle steegje dat de comune liet aanleggen om de huizen van de Donati en de Cerchi te scheiden, opent zich enkele panden rechts ervan.

Op de toren herinnert een Dante-plaquette aan de dood van Corso Donati, leider van de Zwarte Welfen. Enkele gebouwen verderop werd de smalle Vicolo dello Scandalo door de commune aangelegd als buffer tussen de huizen van de Donati en de Cerchi; de kronkelende, met bogen overdekte doorgangen tonen de wirwar van middeleeuws Florence.