Rocca di Monfalcone, Middeleeuws fort in Monfalcone, Italië.

De Rocca di Monfalcone is een laatantieke vesting op een heuvel achter de stad, rond 490 gebouwd onder Theoderik de Grote. De muren werden in de 15e eeuw hersteld en van een borstwering voorzien; in de 16e eeuw verrees in het midden een vierkante stenen toren voor de opslag van buskruit. Op de top bevindt zich nu een speleologisch museum.

De heuveltop was al in de prehistorie bewoond; resten van een prehistorisch castelliere zijn nog zichtbaar. Rond 490 zou Theoderik, koning van de Ostrogoten, de vesting hebben gebouwd na zijn overwinning op Odoaker aan de Isonzo. In 967 schonk Otto I Monfalcone en de rocca aan het patriarchaat Aquileia; in 1289 wordt de vesting voor het eerst in documenten genoemd. In 1409 ging ze naar de graven van Gorizia, in 1420 naar Venetië.

De naam "Verruca Montis Falconis" (top van de Monte Falcone) werd later verkort tot "rocca". Sinds 1968 is de heuveltop toevertrouwd aan de Gruppo Speleologico Monfalconese "Amici del Fante", opgericht in 1948, die er het speleologisch museum beheert en begeleide schoolbezoeken over het karstlandschap organiseert.

De top wordt te voet bereikt; de vaste speleologische tentoonstelling van het museum ligt bovenop, terwijl directie en laboratoria in de stad aan de Via Valentinis 134 zitten. Het complex werd tussen 1950 en 1955 gerestaureerd en wordt sinds 1968 beheerd door de Gruppo Speleologico Monfalconese "Amici del Fante".

De vierkante stenen toren in het midden werd na 1525 gebouwd op initiatief van podestà Giovanni Diedo, die het fort vanaf de fundamenten liet herbouwen voor de strijd met vuurwapens en er buskruit liet opslaan. Een gebeitelde steenplaat boven de torendeur herinnert aan de terugkeer van de Rocca in Venetiaanse handen.