Rocca di Cerbaia, Kasteelruïne in Cantagallo, Italië

De Rocca di Cerbaia is een kasteelruïne op 400 meter hoogte op een heuvel die de Bisenzio beheerst, in de plaats Carmignanello, gemeente Cantagallo. Ze is gebouwd in filaretto van plaatselijke zandsteen en bewaart sporen van twee ringmuren: de onderste omsluit de resten van een klein middeleeuws oratorium met apsis, de binnenste een tongewelfde cisterne en dienstvertrekken. In het midden staat de grotendeels ingestorte vijfhoekige donjon, de Mastio, ooit veel hoger, met resten van vensters en schietgaten.

De rocca werd waarschijnlijk begin twaalfde eeuw gebouwd ter bewaking van de "strada di Lombardia" en in 1164 door keizer Frederik Barbarossa aan de graven Alberti geschonken. In de dertiende eeuw was zij een van de steunpunten in de strijd tussen de feodale macht van de Alberti en de opkomende gemeente Prato. In 1361 verkocht Niccolò Aghinolfo degli Alberti, de laatste graaf van Cerbaia, haar aan Florence, dat haar versterkte en er een garnizoen legerde, dat in de vijftiende eeuw werd ontbonden.

Cunizza da Romano, dochter van Adelaide degli Alberti en Ezzelino II da Romano, woonde op latere leeftijd op de rocca; Dante plaatst haar in de Venushemel van het Paradijs. Hier stelde zij in 1278 haar testament op, waarna niets meer over haar bekend is. Waarschijnlijk stierf zij op de rocca en werd zij begraven op de aangrenzende begraafplaats.

De toegang tot de vesting verloopt via wandelpad nummer 48 van CAI-Prato, dat begint in het dorp Carmignanello. Stevige wandelschoenen en gematigde fitness worden aanbevolen, omdat het pad omhoog gaat over oneffen terrain.

De vijfhoekige donjon, grotendeels ingestort, werd waarschijnlijk in de tweede helft van de 13e eeuw herbouwd, met vormen ontleend aan het Castello dell'Imperatore in Prato. Aan de voet van de muren ligt de Ponte di Cerbaia, en een vervallen huis wordt door een Florentijnse legende aangewezen als de herdershut waar Dante schuilde nadat de graven Alberti hem op een sneeuwnacht in 1285 de toegang weigerden.