Santuario di Nostra Signora di Bonacattu, Byzantijns heiligdom in Bonarcado, Italië

Het heiligdom van Onze-Lieve-Vrouw van Bonacattu is een kerk uit de Byzantijnse tijd met een Grieks kruis als plattegrond, waarvan de vier armen van verschillende lengte met tongewelven zijn overdekt. Een halfronde koepel is ingesloten in een vierkante lantaarn met piramidedak. De westgevel, opgetrokken tussen 1242 en 1268, bestaat uit basalt- en trachietblokken met drielobbige boogfriezen en ronde nissen voor keramische schalen.

Het heiligdom werd opgetrokken in de Byzantijnse periode, rond de 6e-7e eeuw, boven een laat-Romeinse nederzetting die zelf op een Nuragische cultusplaats stond. In 1110 schonk rechter Costantino I de Lacon-Serra van Arborea het aan de kamaldulenzer monniken van San Zeno in Pisa, zoals blijkt uit het condaghe van Santa Maria di Bonarcado; de monniken stichtten een klooster en een grotere nieuwe kerk. De westgevel in basalt en trachiet werd tussen 1242 en 1268 gebouwd.

De naam Bonacattu, waarvan de plaatsnaam Bonarcado is afgeleid, gaat terug op de oorspronkelijke toewijding van de kerk aan de Madonna Panákhrantos (de Onbevlekte). Op het hoofdaltaar staat een veelkleurig terracotta uit de 15e eeuw met een Madonna met Kind in reliëf, vereerd als Nostra Signora di Bonacattu. Op 1 januari 2016 opende aartsbisschop Ignazio Sanna hier de derde heilige deur van het bisdom voor het Jubeljaar van de Barmhartigheid.

Het heiligdom staat in het historische centrum van Bonarcado, aan een pleintje waar de apsis van de parochiekerk Santa Maria op uitkijkt, zodat beide gebouwen samen te zien zijn. Het interieur is een Grieks kruis met vier tongewelven van ongelijke lengte; het priesterkoor in de zuidelijke arm is afgesloten met een smeedijzeren hek. De halfronde apsis wijst naar het noordoosten en de koepel zit in een vierkante lantaarn met piramidedak, van binnen zichtbaar.

De oostelijke arm bewaart een bassin uit de oorspronkelijke Romeinse nederzetting, waarschijnlijk onderdeel van thermale baden die de eerdere gemeenschap dienden. Dit artefact verbindt bezoekers met de diepere lagen van het verleden van de locatie en toont hoe heilige plaatsen vaak voortbestaan over verschillende beschavingen heen.