Preekstoel van Sant' Andrea, Pistoia, marmeren preekstoel in de kerk Sant'Andrea, Pistoia, Italië

De preekstoel van Sant'Andrea is een zeshoekige marmeren preekstoel van Giovanni Pisano, gedragen door porfieren zuilen met gebeeldhouwde kapitelen. Spitsbogen dragen een met reliëffiguren gevulde borstwering, en aan de voeten hurken een leeuw en een hurkende man. Een inscriptie loopt tussen de bogen en borstweringen en noemt kanunnik Arnoldus en de schatmeesters Andrea Vitelli en Tino di Vitale.

In opdracht van kanunnik Arnoldus en onder toezicht van de schatbewaarders Andrea Vitelli en Tino di Vitale werd de preekstoel in 1298 begonnen en in 1301 voltooid, zoals het Latijnse opschrift vermeldt; Vasari dateert de opdracht in 1297. Giovanni Pisano was bijna vijftig en had zijn vader Nicola geholpen bij de preekstoelen van het doopkapel in Pisa en de dom van Siena. Het opschrift prijst hem omdat hij zijn vader in meesterschap overtrof.

De vijf borstweringen dragen drukbevolkte reliëfs uit het leven van Christus: de Annunciatie en de Geboorte met de vroedvrouwen die het kind baden, de Droom en de Aanbidding van de Wijzen, de Kindermoord van Bethlehem, de Kruisiging en het Laatste Oordeel. Op de kapitelen staan sibillen en profeten ten voeten uit; een van de sibillen keert zich plotseling naar de engel die haar inspireert.

De preekstoel staat in de pieve van Sant'Andrea in Pistoia, op zijn zuilen verheven boven de gemotiveerde vloer, zodat de reliëfs het best van onderaf en van opzij te lezen zijn. De oorspronkelijke trap die toegang gaf tot de preekstoel is verwijderd, waardoor bezoekers hem alleen vanaf de vloer zien. De adelaar als lessenaar steekt boven de borstwering uit op de hoek tussen de Kindermoord en de Kruisiging.

De adelaar als lessenaar boven de borstwering, symbool van Johannes de Evangelist, is een kopie; het origineel bevindt zich in het Metropolitan Museum in New York. De andere lessenaar van de preekstoel wordt bewaard in het Bode Museum in Berlijn. Onder de adelaar zijn de symbolen van de drie andere evangelisten gebeiteld: de leeuw, de gevleugelde mens en de os.