Porta Rosa, Antieke kalkstenen poort in Ascea, Italië

Porta Rosa is een antieke stenen poort in Ascea, gebouwd van grote kalkstenen blokken als een van de hoofdingangen van de Griekse kolonie Velia. De boog overspant een geplaveide doorgang die breed genoeg was voor zowel voetgangers als karren, en de aangrenzende muurgedeelten aan weerszijden staan nog gedeeltelijk overeind.

Het bouwwerk uit de 4e eeuw v.Chr. was geen poort maar een viaduct in de muur die de twee natuurlijke toppen van de akropolis van Elea-Velia verbond; sporen van scharnieren ontbreken. Rond de 3e eeuw v.Chr. werd de opening dichtgemaakt en het geheel bedolven, vermoedelijk door een aardverschuiving of omdat de opening een zwakke plek in de verdediging vormde. Die bedekking bewaarde het bouwwerk tot Mario Napoli het op 8 maart 1964 opgroef.

De naam „Porta Rosa“ is gegeven door archeoloog Mario Napoli, die de constructie op 8 maart 1964 blootlegde en haar vernoemde naar zijn vrouw Rosa, zuster van archeoloog Alfonso De Franciscis. Hoewel aanvankelijk poort genoemd, zijn er geen sporen van scharnieren gevonden: de opening diende in werkelijkheid als viaduct en als keerwand voor de wanden van de kloof die ze overspant.

Porta Rosa maakt deel uit van het Parco Archeologico di Elea-Velia en is alleen te bezoeken als onderdeel van een wandeling over het gehele terrein. De paden rond de poort zijn ongelijk, dus stevig schoeisel is verstandig voordat je vertrekt.

De naam Rosa werd gegeven door archeoloog Mario Napoli, die de constructie op 8 maart 1964 opgroef en haar vernoemde naar zijn vrouw, de zus van archeoloog Alfonso De Franciscis. Lang een poort genoemd, vertoont de opening geen sporen van scharnieren; ze diende in werkelijkheid als viaduct en als keermuur voor de wanden van de kloof die ze overspant.