Porta Reale, Triomfboog als stadspoort in Noto, Italië

Porta Reale is een triomfboog aan het begin van de Corso Vittorio Emanuele, de hoofdstraat van het historische centrum van Noto. De boog heeft twee pilasters met Corinthische kapitelen en vormt de formele ingang van de oude stad.

De poort werd in 1838 gebouwd op initiatief van de markies van Cannicarao, naar een ontwerp van de Napolitaanse architect Orazio Angelini, voor het bezoek van koning Ferdinand II der Beide Siciliën. Ze was datzelfde jaar klaar in de vorm die ze nog heeft. Na de afschaffing van het koninkrijk der Beide Siciliën en de eenmaking van Italië verdween de naam Porta Ferdinandea en bleef Porta Reale bestaan.

De drie figuren boven de boog hebben een precieze betekenis: de pelikaan in het midden staat voor het offer dat Noto voor het Huis Bourbon bracht, de toren voor de kracht van de stad en de hond voor de trouw aan de Bourbons. Die hond is een Cirneco dell'Etna, een voor Sicilië typisch ras. Op de boog staan twee wapenschilden, dat van Noto en dat van de markies van Cannicarao, die de poort liet bouwen.

De poort geeft toegang tot de Corso Vittorio Emanuele, de rechte as van het herbouwde centrum van Noto; de wandeling loopt licht dalend langs kerken en paleizen. Het plein voor de boog is in 2014 gerestaureerd, is geplaveid en open, en onderaan is op ooghoogte de ruwe, onbewerkte steen van de basis te zien.

De drie beelden boven de boog zijn geen heiligen: een pelikaan staat voor het offer dat Noto voor het huis Bourbon bracht, een toren voor de kracht van de stad en een hond van het Siciliaanse ras Cirneco dell'Etna voor de trouw aan de kroon.