Palazzo San Giacomo, Barok paleis in Russi, Italië.

Palazzo San Giacomo is een barokpaleis in Russi, 15 km ten zuidwesten van Ravenna, gebouwd op de ruïnes van een oud castrum. Het zeventiende-eeuwse gebouw was 84,5 m lang, met drie verdiepingen in het middendeel en vijf in de twee zijtorens. De centrale poort, omlijst met steen uit Istrië, draagt het wapen van de Rasponi: twee verstrengelde leeuwenpoten onder een gekroond morenhoofd.

In 1664 kocht graaf Guido Carlo Rasponi, jongere broer van kardinaal Cesare Rasponi, het landgoed Raffanara op ongeveer 2 km van Russi, met een kerk gewijd aan San Giacomo uit de 12e eeuw en de ruïnes van een castrum aan de Lamone. De Rasponi's bouwden hun zomerverblijf op die ruïnes, later uitgebreid door de erfgenamen van Guido Carlo. Tijdens het Risorgimento diende het alleen 's zomers bewoonde paleis als schuilplaats en vergaderplaats van revolutionairen; na 1880 gebruikte de familie het niet meer.

De piano nobile bevat mogelijk de omvangrijkste schilderkunstige cyclus van de Romagna tussen de 17e en 18e eeuw, uitgevoerd in drie afzonderlijke opdrachten. Guido Carlo Rasponi gaf de eerste opdracht, in de galerij: de zaal gewijd aan kardinaal Cesare Rasponi, beschilderd door Cesare Pronti uit Cattolica en Filippo Pasquali uit Forlì, een leerling uit het atelier van Carlo Cignani, en de cyclus van goden die de weekdagen voorstellen. Andere zalen tonen allegorieën van de dierenriem en de vier toen bekende werelddelen rond een zon op het plafond, volgens de iconografie van Cesare Ripa.

Het paleis is toegankelijk via rondleidingen georganiseerd door de Gemeente Russi op geselecteerde weekenden. Bezoekers moeten van tevoren de huidige openingsdatums controleren omdat de toegang beperkt is tot specifieke tijdstippen.

De hoofdingang van het paleis lag in het midden van een gebogen muurdeel dat buiten de rechthoekige omtrek naar de Lamone uitstak, zodat de Rasponi het paleis per bucintoro, een Venetiaanse staatsiesloep, konden bereiken. Een toren en de kerk van San Giacomo flankeerden deze poort en waren in de ommuring opgenomen.