San Niccolò, Romaanse kerk in Casole d'Elsa, Italië

San Niccolò is een kerk die ontstond door het weer opbouwen van de crypte van de collegiale kerk van Casole, die in de 13e eeuw in gotische stijl werd verbouwd; de binnenmaten komen exact overeen met die van die crypte. Binnen is een kruisgewelfd transept met apsis verdeeld in vijf beuken door rondbogen op zuilen, met twee halfronde apsissen die in het metselwerk zijn ingebracht en van buitenaf onzichtbaar zijn. De façade wordt gedomineerd door een portiek, en de 17e-eeuwse frescodecoratie is van Francesco Rustici, genaamd il Rustichino.

San Niccolò wordt voor het eerst vermeld op 17 juni 1348, toen Guazzolino del Gorda 10 soldi schonk om heiligenafbeeldingen te laten schilderen; de fresco's kwamen pas drie eeuwen later tot stand. Op 6 november 1386 bestond al een Societas Sancti Nicolai, waaraan Ghita del fu Maffeo da Cavallano relieken schonk. Een visitatie in 1423 trof twee altaren aan, en in 1576 liet de Societas Beate Marie Virginis met 200 leden het portiek aan de voorgevel en een in de Tweede Wereldoorlog verwoeste, later herbouwde klokkentoren maken.

Het interieur herbergt een schilderij uit de 14e eeuw van de Sienese School geplaatst op het hoofdaltaar, wat de artistieke tradities van de regio weerspiegelt. Dit kunstwerk trekt bezoekers aan die geïnteresseerd zijn in middeleeuwse kunst en blijft een centraal punt van de eredienstruimte.

De kerk staat enkele honderden meters van het centrum van Casole d'Elsa; je bereikt haar te voet of met een kort ritje, niet midden in het dorp. Ze doet nu dienst als begraafplaatskapel, en de begraafplaats ligt op grond die al in de Etruskische tijd voor graven werd gebruikt. Let op de drie portalen in de façade, waarvan het middelste wordt bekroond door een versleten boog op twee kraagstenen.

De kerk is het resultaat van het weer opbouwen van de crypte van de Collegiata van Casole, verplaatst toen die in de 13e eeuw gotische vormen aannam; de inwendige maten komen exact overeen met die van de crypte. Er wordt een processiekruis uit de 13e eeuw bewaard, en een fresco bij een graf, begin 20e eeuw gevonden, doet vermoeden dat het gebouw vanaf het begin als begraafplaatskapel diende. De begraafplaats ligt op grond die al voor Etruskische graven was gebruikt.