Balma del Messere, ommuurde grot in Cantarana, Ormea, Italië

De Balma del Messere is een natuurlijke grot aan de voet van een rotswand tegenover het gehucht Cantarana in de gemeente Ormea, in het Tanaro-dal. De grote opening is gesloten met een muur van plaatselijke stenen en compacte mortel, met twee kleine deuren aan de uiteinden, vier naar binnen uitlopende schietgaten en twee grote vensters op ongeveer 4 meter hoogte, waarvan één met stenen dichtgemetseld. Het interieur meet ongeveer 200 m² en kent geen blijvende druip.

De ommuurde grot wordt in de mondelinge overlevering verbonden met de saraceense invallen van de 10e eeuw in het Tanaro-dal; de strijders kwamen waarschijnlijk via de Nava- of de Signori-pas en bouwden hier een versterkt frassineto. De plek bewaart ook sporen van veel ouder gebruik: bij de linker deur legden opgravingen een kuil bloot, en in het Tanaro-dal ontbreken paleolithische resten, terwijl een neolithische bewoning van 5000 tot 2200 v.Chr. is aangetoond.

De naam Balma del Messere wordt door sommige historici verbonden met de legende van Aleramo en Adelasia, die hier mogelijk schuilden op de vlucht voor keizer Otto; de grot heet ook Grotta dei Saraceni naar de invallen van de 10e eeuw. In Ormea leeft de Saraceense tijd voort in het historische carnaval van de Aboi, en in Bagnasco voert een folkloregroep een bal do sabre op, een zwaarddans in Arabische kostuums.

Toegang via een grindpad vanaf Cantarana op ongeveer 955 meter hoogte, wat een gematigde wandeling vereist. Breng een zaklamp mee, want het binnenste is moeilijk te verkennen zonder kunstlicht.

De middenuitsparing in de muur op vensterhoogte droeg vermoedelijk een verdwenen houten vloer die de grot in twee niveaus verdeelde. Naast de linker zijdeur is nog de kuil te zien die bij de archeologische opgravingen is gegraven. Het interieur van ongeveer 200 m² kent geen permanente druip.