Teate, Archeologische vindplaats in Chieti, Italië

Teate is het antieke centrum van de Marrucini op de heuvel Civitella boven Chieti, met een Romeins theater met 5.000 zitplaatsen en 80 meter doorsnee, een amfitheater van 60x40 meter voor 4.000 toeschouwers en de tempel van de Dioscuren, waar in de 8e eeuw de kerk San Paolo bovenop werd gebouwd. Het forum lag op de huidige Piazza Templi Romani, de hoofdstraat liep langs de huidige Corso Marrucino.

Teate was het hoofdcentrum van de Marrucini, een Italisch volk, en bestond al in de ijzertijd, zoals daar gevonden graven aantonen. Na de bondgenotenoorlog werd het een Romeins municipium en heette het Teate Marrucinorum; na toetreding tot de Italische Liga van Corfinium werd het in de Regio IV Samnium opgenomen. De bouw breidde zich uit onder Augustus en de Julio-Claudische keizers, met steun van figuren als Asinius Pollio en de familie Vezii.

De naam Teate komt van de Marrucini, het Italische volk waarvan de stad de hoofdstad was; de Grieken noemden haar Teatea. De hoofdtempel van het forum stond op de plek van het huidige Piazza dei Templi Romani, en de tempel van de Dioscuren werd omgebouwd tot de kerk San Paolo, in 1927 ongewijd voor de opgravingen. Op het toneelgordijn van het theater, voltooid in 1818, was de triomftocht van Asinius Pollio afgebeeld.

De beste manier om de oude stad te verkennen is in de wijk Civitella, waar de originele Romeinse stratenindeling nog steeds zichtbaar is in hoe de moderne straten zijn gerangschikt. Het is handig om een kaart mee te nemen of een lokale gids in te huren, omdat de resten verspreid zijn over de stad en niet altijd duidelijk zijn gemarkeerd.

Onder het Palazzo delle Poste uit 1930 ligt een vierde heilig gebouw van het forum, gevonden met zijn heilige put; de nabije tempel van de Dioscuren werd in de 8e eeuw de kerk San Paolo, in 1927 voor de opgravingen ontwijd.