Phuktal Monastery, Boeddhistisch klooster in district Kargil, India

Phuktal is een klooster van de Gelug-school, gebouwd rond een natuurlijke grot in de wand van een zijkloof van de Lungnak-rivier in zuidoostelijk Zanskar, Ladakh. Witgekalkte gebouwen met roodbruine banden bij dakranden en vensters staan in treden tegen de okerkleurige rotswand, sommige in een grote donkere nis. Bij de voet staat een witte stoepa met een hoge gestreepte spits.

De grot zou ongeveer 2.550 jaar geleden bezocht zijn door wijzen, vertalers en monniken, en op de wanden verschijnen de afbeeldingen van de 16 Arhats. Het gelug-klooster werd in het begin van de 15e eeuw gesticht door Jangsem Sherap Zangpo, een leerling van Je Tsongkhapa. De Tibetaanse vertaler Zanskar Lotsawa Phagpa Sherab woonde en werkte hier in de 12e eeuw. Alexander Csoma de Kőrös verbleef hier in 1826-1827 terwijl hij het eerste Engels-Tibetaanse woordenboek samenstelde, en een stenen tablet herinnert aan zijn verblijf.

De naam Phuktal komt uit het Zangskari: phuk (grot) en tal (ledigheid), dus 'de grot van ledigheid', of phukthar, 'de grot van bevrijding'. Monniken wonen geboorten, sterfgevallen en huwelijken in de dorpen bij en houden daar gebedsceremonies, terwijl dorpelingen de amchi ter plaatse raadplegen, een traditionele Tibetaanse arts die Sowa-Rigpa-geneesmiddelen in het klooster bereidt. De feesten beginnen eind februari met Smonlam Chenmo, het grote gebed voor wereldvrede, gevolgd door Chudsum Chodpa voor dertien godheden.

Phuktal ligt 52 km ten zuidoosten van Padum aan de weg Nimmu–Padum–Darcha, die het klooster in 2023 bereikte; daarvoor was het alleen te voet bereikbaar, een dag lopen van Chah of Khangsaar. Voorraden kwamen in de zomer met paarden, ezels en muildieren, in de winter over de bevroren Zanskar. Zonne-energie werd in 2016 geïnstalleerd.

De heilige bron zou zijn ontstaan bij de aankomst van Jangsem Sherap Zangpo; volgens de legende groeide er ook een boom boven de grot en werd de grot zelf groter. De bron is beschermd, en de hoofdtempel, gebedsruimtes, de bibliotheek met zeldzame teksten en woonvertrekken liggen rond de oorspronkelijke grot.