Abbey church of St James, Romaanse parochiekerk in Lébény, Hongarije

De abdijkerk van Sint-Jacobus is een romaanse parochiekerk in Lébény met een basilicale plattegrond, drie schepen en twee westtorens. Ze heeft een veelhoekige apsis, een zuidportaal en een westportaal. Het gewelf van het schip dateert uit de 17e eeuw, terwijl het rijke beeldhouwwerk van het hoofd- en zuidportaal tot de mooiste voorbeelden van Hongaarse romaanse sculptuur behoort.

De bouw begon rond de overgang van de 12e naar de 13e eeuw, toen Poth comes en zijn broers grond aan de benedictijnen schonken; het jaartal 1206 in een buitenmuur wijst erop dat de kerk al stond toen koning Andreas II de schenking in 1208 bevestigde. Tataarse troepen en later de legers van Ottokar II van Bohemen verwoestten de abdij in de 13e eeuw. Na 1541 verhuisden de monniken naar Pannonhalma; de jezuïeten, die de ruïne in 1631 kregen, zagen haar in 1683 opnieuw door de Turken in brand steken.

De parochie is genoemd naar de apostel Jacobus, wiens beeld op het hoofdaltaar staat met een klein model van de kerk aan zijn voeten. In 2006 werd het 800-jarig bestaan van de voormalige benedictijner abdijkerk gevierd, en in augustus 2005 wijdde bisschop Pápai Lajos een nieuwe grote klok van gieter Gombos Miklós.

De kerk staat centraal op het Templom-plein en is gemakkelijk bereikbaar te voet vanaf lokale bushaltes in de buurt. Vroeg op de dag aankomen biedt een rustiger ervaring om het gebouw en omgeving te verkennen.

De binnenrestauratie van 1862–1865 en de buitenrenovatie van 1872–1879 stonden onder leiding van de Neurenbergse architect August Ottmar Essenwein, met advies van Friedrich von Schmidt, en werden volledig betaald door baron János Sina, die 20.000 forint schonk. Zo werd Lébény het eerste volledig gerestaureerde monument van Hongarije.