Pauline Monastery on Jakab Hill, Kloosterruïne in Kővágószőlős, Hongarije

Het Paulijnse klooster op de Jakabheuvel bij Kővágószőlős is een kloosterruïne waarvan de muren meestal nog slechts tot schouder- of heuphoogte staan. Bewaard zijn het laatgotische koor met zijn ribgewelf en de romaanse zijmuren van de kleine kerk, terwijl de barokke herbouw een kruisgang en een refter toevoegde. De site werd in 2006–2007 geconsolideerd.

Bisschop Bertalan van Pécs verzamelde hier in 1225 de kluizenaars van het Mecsekgebergte; dit werd het eerste huis van de Paulijnse orde, de enige kloosterorde die in Hongarije is gesticht. Oorkonden vermelden het klooster in 1234 en 1252; in 1334 dwongen rovers de monniken naar Patacs te verhuizen, maar vanaf 1369 zijn ze weer op de heuvel vermeld. Rond 1500 verving een nieuw veelhoekig koor met steunberen de romaanse apsis. De monniken vertrokken voor de Turkse oorlogen, uiterlijk in 1543; proost Sándor Fonyó liet het gebouw in 1736 voor kluizenaars herstellen, en in 1828 stond het weer leeg.

De heuvel dankt zijn naam aan de middeleeuwse dorpskerk gewijd aan Sint-Jacobus, waarvan de apsis en het kerkhof naast de ruïnes zijn opgegraven. De Paulusorde, de enige in Hongarije gestichte kloosterorde, bewaarde de herinnering aan haar eerste huis in de kroniek van Gyöngyösi Gergely. Een fragment van een renaissance-vensterlijst in de muren van het koor herinnert aan de verbouwing rond 1500.

De ruïne ligt op de Jakab-heuvel boven Kővágószőlős en is te voet bereikbaar via gemarkeerde paden vanuit het dorp. Conserveringswerk eind jaren 1970 en in 2006–2007 verstevigde de muren en ruimde de omgeving op, waardoor de site nu gemakkelijk te bezoeken is. De bewaarde muren reiken meestal tot heup- of schouderhoogte en de top is onbeschut: draag stevig schoeisel en bescherming tegen zon of regen.

Bij de opgravingen van 1978 vond men in graven middeleeuwse denarii met het jaartal 1225, waarmee de graven van de stichters waren geïdentificeerd en bleek dat de zichtbare ruïne op het Paulijnenklooster uit de jaren 1220 is gebouwd. Dezelfde opgravingen legden de oudere dorpskerk bloot, met halfronde apsis en westelijke tribune, waarvan de wijding aan Sint-Jacobus de heuvel zijn naam Jakab gaf.