Rupnica, Geologisch natuurreservaat in Voćin, Kroatië.

Rupnica is een ontsluiting van zuilvormig gelede ryoliet ten zuidwesten van Voćin, op de plek van een voormalige steengroeve. Het gesteente is verdeeld in rechtopstaande zuilen, meestal met vier, vijf of zes zijden, behalve in het midden, waar ze gebogen zijn. De lava waaruit het ontstond, koelde snel af; de samenstelling is niet in detail onderzocht.

Rupnica werd op 14 oktober 1948 uitgeroepen tot beschermd natuurmonument, het eerste geologische monument van die aard in Kroatië. De bescherming gold de voormalige steengroeve ten zuidwesten van Voćin, waar zuilvormig gelede ryoliet dagzoomt. De zuilen ontstonden bij het afkoelen van heterogene lava: het eerst afgekoelde oppervlak barstte in vierhoeken, vijfhoeken of zeshoeken; de meeste staan rechtop, die in het midden zijn gebogen.

Het reservaat fungeert als een plek waar bezoekers leren hoe oude vulkanische krachten het landschap hebben gevormd dat zij vandaag zien. Mensen komen hier om te ontdekken hoe rotsformaties ontstaan en om geologische processen rechtstreeks te begrijpen.

Rupnica ligt ten zuidwesten van Voćin, in het natuurpark Papuk, op de plek van een voormalige steengroeve. De rotswand is te voet bereikbaar; de zuilen staan rechtop, alleen in het midden zijn ze gebogen. Bij de ontsluiting zelf zijn geen voorzieningen voor bezoekers bekend.

De zuilvormige formaties ontwikkelden zich door een opvallend natuurlijk proces waarbij afgekoelde lava in bijna perfecte geometrische patronen brak. De regelmatigheid van deze vormen is zo precies dat ze bijna kunstmatig lijken, maar ze werden volledig gevormd door fysieke krachten.