Former abbey church, Romaanse abdijkerk in Marmoutier, Frankrijk.

De voormalige abdijkerk van Marmoutier is 74 meter lang en wordt van west naar oost jonger: het romaanse westwerk van omstreeks 1140-1150 heeft drie gevels, twee torens met achthoekige bekroningen en een 36 meter hoge hoofdtoren, het gotische schip van 1225-1235 telt vier traveeën met kruisribgewelven en het koor werd in 1761-1767 herbouwd.

Het klooster bestond in de 7e eeuw; branden verwoestten de eerdere kerken in 827 en 950, en in de crypte zijn fundamenten van de Karolingische opvolger te zien. Het romaanse westwerk dateert van omstreeks 1140-1150, en het schip werd van ongeveer 1225 tot 1235 in gotische vormen gebouwd. Aanvallen tijdens de Boerenoorlog van 1525 en de Dertigjarige Oorlog veroorzaakten geen grote schade aan de abdijkerk. De geplande barokke vervanging van het westwerk ging niet door bij het uitbreken van de Franse Revolutie, en het klooster werd opgeheven.

De kerk staat nog steeds bekend als abdijkerk Saint-Étienne, hoewel ze sinds de opheffing van de abdij na de Franse Revolutie de parochiekerk Saint-Martin is. Ze is een etappe op de Romaanse Route van de Elzas, en het Silbermann-orgel uit 1710, in 1789 naar de westtribune verplaatst, wordt nog gebruikt voor diensten en concerten.

De kerk staat in het dorpscentrum; de westelijke voorhal opent zich met drie bogen naar het plein, zodat de romaanse gevel met zijn beeldhouwwerk al vóór het binnengaan zichtbaar is. Ze is een geklasseerd Monument historique en tegelijk actieve parochiekerk, dus het bezoek past zich aan de diensten aan. De crypte, na opgravingen heraangelegd, en de westtribune bereikt men van binnenuit.

Het orgel van Andreas Silbermann, gebouwd in 1709-1710, werd in 1789 van zijn doksaal naar de westtribune verplaatst; daarbij werd het pedaalwerk drie meter hoger gezet, zodat de grote pedaalpijpen achter de hoofdbehuizing zichtbaar zijn. Het is een van de best bewaarde barokorgels.