Site antique de Néris-les-Bains, Archeologische vindplaats in Néris-les-Bains, Frankrijk.

De antieke site van Néris-les-Bains bewaart de resten van een Gallo-Romeinse stad die van een 3 hectare groot La Tène-oppidum op een granieten plateau uitgroeide tot een stad van 200 hectare. De monumenten, vooral uit de 1e en 2e eeuw, omvatten twee thermencomplexen, een theater, aquaducten, een amfitheater en een heiligdom. Opgravingen brachten ook pottenbakkers-, brons- en beenbewerkersateliers, de villa van Cheberne en het Romeinse kamp des Chaudes aan het licht.

De plek begon als protohistorische nederzetting uit La Tène B van de Bituriges Cubi: een driehoekig oppidum van 3 hectare op een granieten plateau, beschermd door een aarden wal en gracht. In de Gallo-Romeinse tijd werd het Aquae Nerii en besloeg het 200 hectare, met twee badcomplexen, een aquaduct, een amfitheater en een heiligdom uit de 1e en 2e eeuw. Het lag op het kruispunt van de wegen Lyon-Poitiers, Bourges-Clermont-Ferrand en Limoges-Nevers; een detachement van het 8e legioen was er gelegerd.

De naam van de stad komt van de god Nerios: Neriomagus en Aquae Nerii zijn verbuigingen van zijn theoniem, en een monumentale inscriptie, in drie exemplaren teruggevonden, vermeldt dat Lucius Julius Equester, tweemaal duumvir en flamen van Rome en Augustus, en zijn twee zonen de thermen wijdden aan de keizercultus en aan de god Nerio. Op de Peutingerkaart staat de naam als Aquis Neri.

De plek is het hele jaar door toegankelijk en kan op elk moment bezocht worden. Het is het beste om het te verkennen te voet, en het wordt aanbevolen om comfortabele schoenen te dragen omdat de grond op sommige plaatsen oneven kan zijn.

De Romeinse thermen werden gevoed door drie in de warme bron gegraven putten. In 1964 legde het schoonmaken van de bodem van de zogenoemde ‘put César’ een Romeinse plaat bloot; een in drie exemplaren teruggevonden monumentale inscriptie vermeldt dat Lucius Julius Equester, tweemaal duumvir en flamen van Rome en Augustus, en zijn twee zoons met dezelfde ambten de badinrichtingen wijdden aan de keizercultus en aan de god Nerio.