Butte de Montmélian, Oude nederzettingsresten in Mortefontaine en Saint-Witz, Frankrijk.

De Butte de Montmélian is een 203 meter hoge heuvel, bekroond door de ruïnes van de vierkante toren van een landhuis uit 1205, het enige overblijfsel van het oude dorp Montmélian. Het bewaarde stenen bouwwerk heeft drie boogopeningen aan de voorzijde en een gekartelde, deels ingestorte rechterzijde.

Het oude dorp Montmélian lag op de huidige enclave van Mortefontaine, met een koninklijk kasteel uit 1060, een herenhuis uit 1205 en een pelgrimskerk uit de 13e eeuw. Alleen de ruïnes van het herenhuis resten, plaatselijk Tour carrée de Montmélian genoemd. De archieven, bewaard in Mortefontaine, verbrandden op 17 november 1793 toen revolutionairen het landgoed in brand staken, waardoor de geschiedenis van de plek slechts gedeeltelijk bekend is.

De naam Montmélian komt van het Latijnse Mons Medius, „middelste berg”, of van de Romeinse persoonsnaam Melianus; oude vormen zijn Mons Melianus (1205) en Montmiliant (1363). De heuvel vormde de grens tussen de Silvanectes in het noorden en de Parisii in het zuiden. Vanaf ongeveer 600 v.Chr. zouden de Galliërs hier in het bos bij maanlicht de cultus van Teutates hebben uitgeoefend en in de eerste nacht van het jaar maretak met een gouden sikkel hebben gesneden.

De heuvel is gemakkelijk herkenbaar vanuit de omgeving en biedt ruime uitzichten over het landschap van bovenaf. Bezoekers moeten stevig schoeisel dragen en rekening houden met blootgestelde stenen en oneffen terrein.

De archieven van de plek, bewaard in Mortefontaine, verbrandden op 17 november 1793 toen revolutionairen het landgoed in brand staken, waardoor de geschiedenis maar ten dele bekend is. De naam komt voor als Mons Medius in de 2e eeuw en Mons Melianus in 1205, twijfelend tussen „middelste berg” en de Romeinse persoonsnaam Melianus.