Église Sainte-Foy de Morlaàs, Romaanse kerk in Morlaàs, Frankrijk.

De Église Sainte-Foy de Morlaàs is een Romaanse kerk die zich onderscheidt door zijn indrukwekkende ingangsportaal met sculpturen van Christus omringd door de 24 ouderlingen van de Openbaring en de Apostelen. Het gebouw vertoont typische Romaanse kenmerken, waaronder afgeronde bogen, steunkolommen en geometrische decoratieve patronen op zijn buitenwand.

Centulle V, burggraaf van Béarn, stichtte de kerk tussen 1079 en 1088 in het Bourg-Mayou, nadat paus Gregorius VII zijn huwelijk met Gisla wegens bloedverwantschap had nietig verklaard; de stichting was een daad van onderwerping aan Rome. In 1079 schonk hij het gebouw aan de abdij van Cluny. Gaston IV bevestigde het For de Morlaàs op het altaar. In 1569 staken protestanten de kerk in brand; pas in 1636 kregen katholieken haar terug.

De kerk is gewijd aan de heilige Foy, een maagd die in de 3e eeuw in Agen de marteldood stierf; haar reliekschrijnbeeld staat in Sainte-Foy de Conques in de Aveyron, niet hier. Rond 1080 bevestigde Gaston IV op het altaar van Sainte-Foy plechtig het For de Morlaàs, de oorsprong van de gewoonten van Béarn, samen met zijn vrouw Talèse en hun zoon Centulle. Van 1570 tot 1620 sloten de protestanten de katholieken buiten; pas in 1636 kregen zij de kerk terug.

Bezoekers kunnen de kerk overdag betreden om de gesneden decoraties en indeling van het interieur te zien, waarbij het ochtendlicht de beste omstandigheden biedt voor het bekijken van de portaldetails. Het is raadzaam bescheiden geklede te gaan en respect te tonen voor eventuele religieuze diensten die plaatsvinden.

De Romaanse crypte onder het koor is het deel van het gebouw dat de branden van 1520 en 1569 het best heeft doorstaan. De muren dateren van de bouwcampagne die eind elfde eeuw onder Centulle V begon, voordat de restauraties van de negentiende eeuw onder Lafollye en Boeswillwald de bovenkerk omvormden.