Église Saint-Côme-Saint-Damien de Luzarches, Romaanse kerk in Luzarches, Frankrijk

De Église Saint-Côme-Saint-Damien combineert Romaanse elementen met gotische en renaissance-toevoegingen uit verschillende periodes. Het interieur bevat zes traveeën met zijbeuken, drie traveeën in het koor met een halfrond apsis, en een klokkentoren die zich ten noorden van het koor bevindt.

Een Gallo-Romeins gebouw ging vooraf aan een Karolingische kerk; een oorkonde van Karel de Grote uit 775 noemt al Cosmas en Damianus als patroonheiligen. De bewaarde Romaanse apsis dateert van eind 11e eeuw, de klokkentoren en noordapsis van omstreeks 1140. Rond 1300 werd de zuidapsis een gotische kapel; in 1537 verhoogde Jean Guillot de toren en in 1551 voltooide Nicolas de Saint-Michel de westgevel. Het schip werd in de 17e eeuw herbouwd en in de jaren 1880 aangepast door Franz Boulogne. In 1912 werd de kerk geklasseerd als historisch monument.

De tweelingheiligen Cosmas en Damianus, beschermers van artsen en apothekers, staan afgebeeld op een reliëf van de preekstoel die Claude Collin in 1708 sneed. Een processievaandel herinnert aan de bedevaart van het artsengilde naar hun relieken, die tot de diefstal in 1990 in de noordelijke apsis werden bewaard. De kerk draagt de naam van Cosmas en Damianus minstens sinds een oorkonde van Karel de Grote uit 775.

De kerk staat aan de rue François-de-Ganay aan de rand van Luzarches, tegenover de velden, niet in het dorpscentrum. De zuidzijde kijkt uit op de pastorietuin, het kerkhof grenst aan de noord- en oostkant. Om het gebouw, sinds 1912 een monument historique, goed te zien moet men afstand nemen.

De relieken van de heiligen Cosmas en Damianus, rond 1170 uit het Heilige Land meegebracht door de plaatselijke heer Jean de Beaumont, werden in de noordelijke apsis bewaard tot ze in 1990 werden gestolen. Een processievaandel met de tweelingheiligen herinnert aan de bedevaart van het artsengilde naar Luzarches.