Église Notre-Dame de Surgères, Romaanse kerk in Surgères, Frankrijk

De kerk Notre-Dame de Surgères heeft een 27 meter lange westgevel, breder dan hoog, omlijst door krachtige kolombundels en bekroond door een eenvoudige driehoekige geveltop. Twee kroonlijsten verdelen hem horizontaal; de onderste zone heeft zeven blinde arcaden rond het middenportaal, de bovenste vier arcaden, drie met vensters, en twee ruiters in nissen. De achthoekige klokkentoren verrijst boven de viering op een vierkante onderbouw.

De kerk, gesticht in de eerste helft van de 11e eeuw, behoorde toe aan de graven van Poitou, die haar eind 11e eeuw schonken aan de benedictijnenabdij La Trinité in Vendôme. De westfaçade werd in de 12e eeuw gebouwd. Na de verwoestingen van de Honderdjarige Oorlog werden schip en transeptarmen in de 15e eeuw vernieuwd, en in de 16e eeuw werd een crypte onder het koor aangelegd. Juste Lisch leidde een restauratie in 1880; na een blikseminslag werd de klokkentoren in 1899 hoger herbouwd.

Boven de onderste kroonlijst van de westgevel loopt een band van kleine knielende figuren; de archivolten en kapitelen tonen olifanten, leeuwen, griffioenen en gevleugelde draken. Op de metopen staan een acrobaat, een muzikant, een berentemmer, een musicerende aap, een meermin en een sirene. In het bovenste veld staan twee ruiters tegenover elkaar; de rechter wordt uitgelegd als keizer Constantijn, de figuur onder zijn paard verbeeldt het heidendom.

De kerk staat binnen de oude kasteelomwalling, tegenover de plek van het vroegere kasteel, en is te voet bereikbaar via het dorpscentrum. De westgevel leest het best bij strijklicht in de ochtend, wanneer de beeldhouwwerk van de archivolten en de band van knielende figuurtjes opvalt. Loop ook om naar de apsis, waarvan de buitenkant veel soberder is dan de gevel.

De crypte onder de apsis wordt overdekt door vier verlaagde gordelbogen op een centrale pijler; de gewelven dragen zestiende-eeuwse schilderingen van engelen die op de trompet blazen voor het Laatste Oordeel, in 2003 gerestaureerd. De grafkelder eronder, tijdens de Revolutie geschonden, bevatte de graven van de heren van Surgères.