Villa romaine de Chiragan, Archeologische vindplaats in Martres-Tolosane, Frankrijk

De Romeinse villa van Chiragan is een oud landgoed bij Martres-Tolosane in het zuiden van Frankrijk, dicht bij de Garonne. Het terrein omvatte woonvertrekken, landbouwgebouwen en werkplaatsen, waarvan het grootste deel nu onder boerenland begraven ligt.

De villa werd in drie fasen gebouwd: een bescheiden residentie uit de Augusteïsche tijd met thermen en peristyle, een uitbreiding onder Trajanus met atrium en twee peristylen, en een hoogtepunt onder de Antonijnen die een derde van de Villa Hadriana besloeg. Na de invallen van de 5e eeuw werd ze verlaten en later als steengroeve gebruikt.

De marmeren beelden die hier zijn gevonden, waaronder portretten van Romeinse keizers, zijn nu te zien in het Musée Saint-Raymond in Toulouse. Wie deze werken bekijkt, krijgt een concreet beeld van de rijkdom die de eigenaars van dit landgoed graag toonden.

De resten liggen onder actief boerenland, waardoor directe toegang tot het terrein beperkt is. Het loont de moeite om vooraf na te gaan of er rondleidingen beschikbaar zijn, want die kunnen de enige georganiseerde manier zijn om het gebied te bezoeken.

Bij de beelden hoort een sokkel met een wijding aan het genius van Gaius Aconius Taurus, wat leidde tot de veronderstelling dat het landgoed eerst villa Aconiana heette, naar zijn eerste eigenaars. De naam Chiragan zou komen van het Oudfranse „chire“ of „chiron“, een hoop stenen.