Monument to the Marchand Expedition, Bronzen en stenen monument in Bois de Vincennes, Frankrijk

Het Monument voor de Marchand-expeditie is een stenen muur van ongeveer 10 meter lang aan de avenue Daumesnil, aan de rand van het Bois de Vincennes. Een zijde draagt een hoogreliëf van zes Franse militairen en zes Senegalese tirailleurs die van links naar rechts trekken, met daarachter een kaart van de etappes. Rechts somt een bronzen medaillon de leden op, en de steen eronder vermeldt Marchands veldtochten.

De Congo-Nijl-expeditie vertrok in juni 1896 uit Loango en bereikte Fachoda op 10 juli 1898; tot evacuatie gedwongen trok Marchands troep in mei 1899 via Djibouti terug. Het monument werd in 1934, het sterfjaar van Marchand, opgericht tegenover het voormalige Musée des Colonies, op een plek die in 1931 door de koloniale tentoonstelling was gebruikt. Een koloniaal monument dat daar stond, werd naar de esplanade van het kasteel van Vincennes verplaatst om ruimte te maken. De zijkant van de muur draagt de namen van beeldhouwer Léon Georges Baudry en architect Roger-Henri Expert met het jaartal 1939, maar door de onderbreking in de Tweede Wereldoorlog kwam het werk pas in 1949 gereed.

Het bronzen schild rechts op de muur noemt Marchand en de veertien andere Franse militairen, maar de 152 Senegalese tirailleurs staan er alleen als getal, zonder namen. Sinds de jaren 1970 is het monument af en toe doelwit van anticoloniale acties; Françoise Vergès noemt het een „monument voor een oorlogsmisdadiger” en bepleit verwijdering uit de openbare ruimte.

Het monument ligt langs Avenue Daumesnil aan de rand van Bois de Vincennes en is bereikbaar met het openbaar vervoer. Het is beter om het overdag te bezoeken om de details van de sculpturen op de muur goed te zien.

Het haut-reliëf toont de route van de expeditie van west naar oost: Loango, Brazzaville, Bangui, Bangassou, Tambura, Bahr el-Ghazal en Fachoda, bereikt op 10 juli 1898. Djibouti, de terugtrekkingszone na de evacuatie van mei 1899, staat uiterst rechts. Een Franse soldaat is gebeeldhouwd als militair arts die het gewonde been van een tirailleur verzorgt.