Le Souvenir, Bronzen beeld in Nancy, Frankrijk

Le Souvenir is een bronzen groep van Paul Dubois op de Place André-Maginot, voor de protestantse tempel. Het beeld toont twee zittende jonge vrouwen in de traditionele kleding en hoofddeksels van de Elzas en Lotharingen: de Elzas zit rechtop en troost Lotharingen, die voorover leunt met haar hoofd op de schouder van de Elzas en hun handen elkaar vasthouden. Het geheel rust op een sokkel van Vogezen-graniet.

Paul Dubois toonde in 1899 een wasmodel van Le Souvenir op het Salon des artistes français. Hij stierf in 1905 en zijn weduwe bood de groep aan Nancy aan, waar de gemeenteraad er op 17 juli 1908 over debatteerde. Na haar dood aanvaardde haar zoon de locatie van het huidige Place Maginot, toen Place Saint-Jean, gekozen om de nabijheid van het station; de overdracht aan de stad vond plaats op 20 september 1910, de plaatsing kort voor de opening van het universiteitsjaar, zonder officiële plechtigheid.

De twee figuren zijn allegorieën: de rechtopstaande vrouw is de Elzas, met een nauwsluitend mutsje, de voorovergebogen vrouw is Lotharingen, met hoofddoek, haar hoofd op de schouder van de ander. Paul Dubois gaf hen de traditionele kledij en hoofdtooien van elk gewest, zodat voorbijgangers op de place André-Maginot de groep lezen als de in 1871 verloren provincies.

Het monument staat dicht bij Nancy's hoofdstation, waardoor het gemakkelijk voor bezoekers is om het te vinden en te bereiken terwijl ze het centrum verkennen. De open pleinomgeving biedt uitzicht vanuit alle hoeken zonder barrières.

Het wassen model dat in 1899 op de Salon te zien was, is verdwenen; bewaard bleven gipsen in het Musée Camille-Claudel in Nogent-sur-Seine en het Musée Saint-Loup in Troyes, een brons in het Musée d'Orsay en voorbereidende tekeningen in het Cabinet des Dessins van het Louvre.