Le Châtelet de Gourzon, Archeologische vindplaats in Bayard-sur-Marne, Frankrijk.

Le Châtelet de Gourzon is een bebost plateau van ongeveer 24 hectare boven de Marnedal bij Bayard-sur-Marne, omsloten door een onregelmatig verlopende wal. Opgravingen sinds 1772 legden een Gallo-Romeinse secundaire nederzetting van de Leuci bloot: een fanum met een cella van circa 65 m², baden met hypocaustum, huizen met binnenplaats en putten, en een ambachtskwartier van pottenbakkers en smeden. Slechts enkele hectares zijn vrijgelegd; de rest ligt onder bomen.

Het plateau werd bewoond vanaf het neolithicum en de bronstijd, daarna ononderbroken vanaf de ijzertijd, toen de Gallische Leuques er een oppidum van maakten dat de Marnedal controleerde, tot in de vroege middeleeuwen. In de Romeinse tijd bedekte een secundaire nederzetting van ongeveer 24 hectare het hele plateau, bij Nasium. Van 1772 tot 1774 groef Pierre-Clément Grignon er methodisch, na sonderingen en met gedetailleerde verslagen, gefinancierd door Lodewijk XV: de eerste gesubsidieerde opgravingen van Frankrijk.

De naam Gourzon leeft voort in het gehucht aan de voet van het plateau, terwijl de gegraveerde kaart uit de 18e eeuw de site „Montagne de Chatelet“ noemt en in de legenda „R. Ruine artificielle“ vermeldt. Het Gallische oppidum van de Leuci, nabij het gebied van de Remi en Lingones, was blijkens zijn muntvondsten een handelscentrum dat de doorgang door de Marnedal controleerde.

Het plateau is bebost en de opgegraven resten zijn grotendeels overwoekerd; zichtbare gebouwen zijn er nauwelijks. Het duidelijkst is de gerestaureerde, in 1883 als monument historique geklasseerde uitlaat van het Romeinse waterwerk langs de weg naar Nasium. Het plateau is alleen via twee punten toegankelijk, in het westen en het oosten. Omdat er een Lidar-onderzoek loopt, kunnen delen afgesloten zijn.

Het waterwerk ten oosten van de nederzetting, langs de weg naar Nasium, werd lang als aquaduct beschreven; recent onderzoek ziet er een qanat in, een ondergrondse leiding die het grondwater aanboort, met dienstputten om de 6,21 meter. De sterk gerestaureerde uitmonding is nog te zien; de resten zijn in 1883 als monument historique geklasseerd.