Enlèvement de Proserpine par Pluton, Marmeren sculptuur in Bosquet de la Colonnade, Versailles, Frankrijk
De Enlèvement de Proserpine par Pluton is een groep in wit marmer van François Girardon, voltooid rond 1696 en bewaard in de orangerie van het kasteel van Versailles. Een bebaarde Pluto houdt een zich boven hem kronkelende Proserpina vast, terwijl de bebaarde Cyane eronder op handen en knieën het gewicht van de groep draagt. Gesneden doeken omhullen de drie lichamen, en de spiraalvormige compositie toont nooit alle drie gezichten vanaf één standpunt. Een araldietafgietsel uit 1990 verving het origineel in de open lucht.
In 1675 gaf Lodewijk XIV François Girardon de opdracht voor de groep in het kader van de Grande Commande, een reeks van acht ontvoeringen voor het park van Versailles. Het project werd in 1683 geannuleerd en de beelden verspreid; Girardons marmer, omstreeks 1696 voltooid, kostte 15.000 livres. In augustus 1696 met vijftig paarden uit Parijs vervoerd, waarvan er twee onderweg stierven, stond het eerst aan het einde van de Allée royale, op de halve maan van het parterre bij het Apollobekken.
Girardon baseerde zich op twee passages uit het vijfde boek van Ovidius' Metamorfosen: de eigenlijke ontvoering en de vergeefse tegenstand van de nimf Cyane, onder Pluto uitgebeeld. De sokkel, gemaakt door Girardon met Robert Le Lorrain, toont drie opeenvolgende taferelen — Proserpina die met haar nimfen bloemen plukt, Pluto die haar naar de Onderwereld sleurt en Ceres op haar wagen die haar dochter zoekt — die de bezoeker volgt door om de groep heen te lopen.
Het zichtbare marmer is een afgietsel in araldiet dat in 1990 de plaats van het origineel innam; dat origineel staat nu binnen in de orangerie, naast Bernini's ruiterstandbeeld van Lodewijk XIV dat Girardon bewerkte. Loop helemaal om de groep heen: de drie gezichten zijn verschillend gericht, geen enkel standpunt toont ze alle drie tegelijk.
Ook het voetstuk is van Girardon, met Robert Le Lorrain, en kostte 3.250 livres. De drie opeenvolgende reliëfs — Proserpina die bloemen plukt, Pluto die haar naar de Onderwereld sleurt, Ceres op haar wagen — lees je door eromheen te lopen. In het marmer drukken Pluto's vingers in het vlees van het meisje en komen zijn aderen naar voren.
De community van nieuwsgierige reizigers
AroundUs brengt duizenden geselecteerde plaatsen, lokale tips en verborgen pareltjes samen, dagelijks verrijkt door meer dan 95.497 bijdragers wereldwijd.