Château du Plessis-de-Vair, Middeleeuws kasteel in Vair-sur-Loire, Frankrijk.

Het Château du Plessis-de-Vair staat in Anetz, gemeente Vair-sur-Loire, in Loire-Atlantique. De lichte stenen gevel is symmetrisch: een hoger middendeel onder een steil grijs leien dak met een kleine lantaarn op de top, geflankeerd door vleugels die eindigen in hoge, met leien bedekte paviljoendaken. Rijen rechthoekige vensters met witte kozijnen, sommige met gebeeldhouwde stenen omlijsting, verdelen de muren; een korte dubbele trap tussen twee witte zuilen leidt naar de voordeur aan het einde van een grindpad over het gazon. Uit de 15de eeuw resten twee ronde torens, het duivenhok en het archief; twee vierkante torens, de kapel, de oranjerie en de twee toegangspaviljoenen dateren uit de 17de eeuw.

De vesting werd in de 12de eeuw gebouwd als een residentieel bolwerk en onderging in de 15de eeuw grote herstructurering, met behoud van twee ronde torens en een duiventil. Later klassieke toevoegingen uit de 17de eeuw bepaalden haar huidige uiterlijk.

Het kasteel wordt verbonden met Chrétien de Troyes, die in 1158 naar Nantes kwam voor de kroning van hertog Conan IV en zich hier zou hebben laten inspireren. In zijn Perceval heet het graalkasteel „château de Verre“ of „château aux 500 fenêtres“; de plek draagt ook de naam „château de la Merveille“.

Het kasteel staat in Anetz, in de gemeente Vair-sur-Loire, aan het einde van een recht grindpad over een gazon. Het terrein is in verschillende campagnes gerestaureerd, waaronder de vier torens uit de 15e en 17e eeuw, de glas-in-loodramen van de kapel en de muren van de grachten. Bezoek is mogelijk tijdens de evenementen en openingen die de eigenaars, de familie Allizon sinds 2011, organiseren.

In 1518 verbleef Claude van Frankrijk, zwanger van de toekomstige Hendrik II, twee maanden op Vair terwijl Frans I op reis was, met Anne Boleyn, toen haar hofdame, aan haar zijde. De latere koningin van Engeland bracht zo een deel van 1518 door in dit huis in Anetz.