Les Châtelliers, Gotische abdij in Fomperron, Frankrijk

Les Châtelliers is een vervallen voormalige cisterciënzerabdij, verdeeld over Fomperron en Chantecorps, waarvan alleen fragmenten resten: een bewaard stuk van de kruisgang toont vierkante pijlers met geprofileerde kapitelen die rondbogen dragen, met daarachter over een binnenplaats een tweede, lagere arcade. De pijlers staan op een lage stenen borstwering en de gevlekte grijsbruine steen rijst boven lage begroeiing uit. De 65 m lange abdijkerk werd gesloopt, de laatste resten in 1908.

Géraud de Salles stichtte het klooster in 1119; in 1160 sloot het zich als dochter van Clairvaux aan bij de cisterciënzerorde. De in 1156 gewijde abdijkerk werd tussen 1249 en 1277 onder abt Thomas herbouwd en in 1685 opnieuw gewijd. Hugenoten verwoestten de site op 7 november 1568 en de monniken vertrokken in 1791. De laatste resten van de kerk werden in 1908 gesloopt, de kloostergebouwen in 1933.

De naam Châtelliers komt van een Gallo-Romeins versterkt kamp (castellum), deels teruggevonden bij opgravingen in 1889. Géraud de Salles stierf in 1120 twee kilometer verderop; zijn graf werd in 1121 naar het koor van de abdijkerk overgebracht en het klooster werd tot het einde van de middeleeuwen een bedevaartsoord. Maria van Anjou, weduwe van Karel VII, stierf hier op 29 november 1463 op de terugweg van Santiago de Compostela; de abdij kreeg de titel koninklijke abdij.

Het terrein is privé, verdeeld over drie eigenaren, en niet te bezoeken; er zijn geen rondleidingen. Het ligt op de grens van de gemeenten Fomperron en Chantecorps, ongeveer 22 km ten zuidoosten van Parthenay en 8 km ten westen van Ménigoute. De Grand étang des Châtelliers en de aangrenzende percelen ten zuiden zijn beschermd sinds een ministerieel besluit van 26 april 1946, maar de overblijfselen zelf zijn niet als monument historique geklasseerd.

Een van de klokken van de abdij hangt in de kerk van Sainte-Néomaye, en in de muur van een landbouwgebouw dat als kapel van de conversen gediend zou hebben, zijn vier aanzetten van kruisribgewelven bewaard. Het terrein is privé en niet te bezoeken; de 24 ha grote Grand Étang en aangrenzende percelen werden op 26 april 1946 bij ministerieel besluit beschermd.