Abbaye de Balerne, Romaanse abdij in Champagnole, Frankrijk

De abdij van Balerne ligt aan de voet van een beboste helling in de reculée de Balerne, op het tweede plateau van Loulle en Mont-sur-Monnet. Er resten twee gebouwen uit de 18e eeuw: een lang tweelaags gebouw met een steil zadeldak van roodbruine pannen, lichtgrijze muren en een rij kleine hoge vensters, en een tweede gebouw met een piramidedak. De in 1147 ingewijde abdijkerk werd na de Revolutie grotendeels afgebroken.

Benedictijner monniken uit Molesme stichtten de abdij rond 1107 op grond die Guy, burggraaf van Salins, en zijn zoon Roger van Monnet afstonden. Op 31 mei 1136 nam de gemeenschap onder abt Burchard de cisterciënzer regel aan als dochter van Clairvaux. De abdijkerk werd in 1147 gewijd door Humbert de Scey, aartsbisschop van Besançon. Een brand verwoestte in 1755 de kerk en de kloostergebouwen; ze werden kleiner herbouwd en in 1791 werd het klooster opgeheven.

De naam Balerne komt vermoedelijk van een verbastering van het Latijnse eremus, „afgezonderd”, passend bij het afgelegen dal van de stichters. In 1432 richtte de abdij een theologische opleiding in volgens de regel van Cîteaux, en de abt vestigde later een van de eerste drukkerijen van de streek. In 1486 belastte het generale kapittel van de cisterciënzers Simon, abt van Balerne, met de visitatie van de kloosters in Savoye en Zwitserland.

Het terrein ligt op de bodem van de reculée de Balerne, in de gemeente Mont-sur-Monnet, ongeveer zes kilometer ten zuidoosten van Champagnole. Slechts twee gebouwen uit de 18e eeuw resteren; ze zijn particulier bezit, van buiten zichtbaar maar niet te betreden. De kleine rivier de Balerne doorsnijdt de valleibodem.

De twee bewaarde gebouwen dateren uit de 18e eeuw; ze werden na de brand van 1755, die kerk en kloostergebouwen verwoestte, op kleinere schaal heropgebouwd. De in 1147 door aartsbisschop Humbert de Scey gewijde kerk werd na de opheffing in 1791 en de verkoop als nationaal goed grotendeels afgebroken.