Alepotrypa cave, Neolithische archeologische grot in Diros Bay, Griekenland

De Alepotrypa-grot is een karstgrot van kalksteen op het schiereiland Mani, ongeveer 20 meter boven zeeniveau en 50 meter van de Middellandse Zeekust. Ze strekt zich ongeveer 300 meter van oost naar west uit en is 50 meter breed, met meerdere gangen en zes grote kamers genaamd A, B, Γ, Δ, Ε en Z. De grot eindigt in een diep meer, de Kamer van de Meren, met licht brak maar drinkbaar water.

De opgravingen onder leiding van Giorgos Papathanassopoulos begonnen in 1970, maar werden door politieke complicaties in Griekenland uitgesteld tot 1978 en duurden tot 2005. Rond 3200 v.Chr. werd de grot verlaten nadat een aardbeving de ingang blokkeerde, waardoor de vondsten goed bewaard bleven. De begravingen lopen van ongeveer 6000 tot 3200 v.Chr. en er zijn botten van minstens 170 personen gevonden.

Alepotrypa betekent 'vossenburcht' in het Grieks. De grot werd gebruikt voor begrafenissen en cultus, terwijl de vroege boeren in een groot dorp buiten de grot woonden. Bij de ingang wijzen werktuigen en sterk versleten aardewerk op huishoudelijke activiteiten; dieper in de grot werden versierde vaten en sieraden ritueel opzettelijk gebroken.

Geleide rondleidingen brengen bezoekers door het grottenstelsel om geologische formaties en archeologische ontdekkingen te verkennen. Draag comfortabele schoenen en neem een jas mee, want het interieur blijft het hele jaar door koel en vochtig.

Onderzoekster Meighan Boyd analyseerde sporenelementen in de stalagmieten van de grot en vond bewijs dat de neolithische bewoners gedroogde mest als brandstof verbrandden. Dezelfde afzettingen registreren meerdere prehistorische droogtes, waardoor de grot zowel menselijke activiteit als klimaat vastlegt.