Hospitalkapelle St. Nikolaus und Elisabeth, Barokke kapel in Andernach, Duitsland

De Hospitalkapelle St. Nikolaus und Elisabeth is een barokke kerk op hospitaalgronden, gekenmerkt door hoge ramen en gewelfde plafonds. Het rococo-interieur uit de achttiende eeuw werd zorgvuldig hersteld na een brand die het gebouw beschadigde.

De raad van Andernach gaf de Annuntiatinnen in 1643 toestemming een klooster te stichten; de eerste vijf nonnen kwamen in 1652 en in april 1667 begon de bouw. Hun kerk verrees vanaf 1736 in drie jaar en werd op 25 maart 1740 ingewijd. Na de Franse bezetting van het Rijnland in 1794 werd de orde in 1803 opgeheven en werden de gebouwen in 1804 aan de stad verpacht, later als stal en opslag gebruikt, tot de stichting St. Nikolaus-Stiftshospital het complex in 1841 overnam.

De kapel is gewijd aan de heilige Jozef, de vaste patroon, en aan de heilige Nicolaas, speciaal aangewezen als patroon van het ziekenhuis. De plafondschilderingen tonen onder meer het leven van de zalige Jeanne de Valois, stichteres van de Annunciatenorde, op de nonnengalerij. Vandaag dient de kapel het ziekenhuis en het seniorencentrum Marienstift, evenals de parochie Maria Himmelfahrt en huwelijksvieringen.

De kapel hoort bij het St. Nikolaus-Stiftshospital en het seniorencentrum Marienstift, dus bezoeken sluiten aan bij de diensten van deze instellingen; er vinden ook huwelijken plaats. De ingang ligt aan de westgevel, waarvan het door pilasters geflankeerde portaal een voluutgevel draagt met een tufstenen beeld van de heilige Jozef in een schelpnis. De eenbeukige zaal is 28,22 meter lang en 11,89 meter breed, zodat de plafondschilderingen het best vanuit het midden van de ruimte te lezen zijn.

Het orgel is niet achttiende-eeuws maar dateert uit de jaren 1960: het heeft 21 registers en komt uit de werkplaats van Josef Klein in Obersteinebach. De twee ramen onder de galerij liggen twee eeuwen uit elkaar, het ene toont de Tempelreiniging (1739), het andere de Kruisweg (1950).