St. Anne, Eisleben, Lutherse kerk in Eisleben, Duitsland

Sint-Anna in Lutherstadt Eisleben is een zaalkerk met een oost- en westkoor en een vijf verdiepingen tellende noordtoren met spitsboogvensters met maaswerk. Het oostkoor is driezijdig gesloten, het kleinere westkoor veelhoekig, beide gesteund door steunberen. Een tweelaagse aanbouw aan de zuidmuur van het oostkoor herbergt beneden de sacristie met kruisribgewelf en boven de vorstentribune, verlicht door een groot vierdelig maaswerkvenster met glas-in-lood uit 1909 waarop Martin Luther en Martin Rinckart zijn afgebeeld.

Graaf Albrecht IV stichtte in 1511 de nieuwe mijnstad Eisleben en liet vanaf 1513 de Sint-Annakerk voor zijn mijnwerkers bouwen; het laatgotische oostkoor werd op 13 januari 1516 door aartsbisschop Albrecht van Brandenburg ingewijd. Maarten Luther, districtsvicaris van de Saksische hervormingscongregatie der augustijnen, bezocht het aangrenzende klooster in 1515 en 1516 en nam in 1520 deel aan het generale convent. Onder Caspar Güttel ging vanaf 1518 de Reformatie van hier uit en werd de kerk de eerste protestantse parochiekerk van het graafschap Mansfeld. Het schip werd tussen 1585 en 1608 toegevoegd onder gravin Margareta van Mansfeld-Hinterort.

De kerk ontstond uit de in 1511 gestichte mijnwerkersstad; vanaf 1518 ging onder Caspar Güttel de Reformatie van hier uit en werd St. Annen de eerste protestantse parochiekerk van het graafschap Mansfeld. De zandstenen balustrade van het renaissance koorgestoelte heet "stenen beeldenbijbel". Sinds 2019 hoort de gemeente bij het Pfarrbereich Eisleben I met Bischofrode, Helfta en Volkstedt.

De kerk staat op een hoogte in de Neustadt; de vijf verdiepingen tellende noordtoren met zijn spitsboogvensters markeert de ingangszijde. Binnen zijn het vlakke cassetteplafond en de verhoogde preekstoel met blauw-gouden klankbord vanuit het schip te zien, het altaar staat in de apsis. Door uitloging in de bodem zijn scheuren in koor en schip ontstaan, waardoor delen afgesloten kunnen zijn.

De zandstenen balustrade van het koorgestoelte uit de renaissance heet Steinbilderbibel, de stenen beeldbijbel, omdat de reliëfs erop bijbelse taferelen op rij tonen. Het laatgotische vleugelaltaar, in 1888 aan een museum afgestaan, kwam in 1920 terug in de kerk.