St. Gallus, Romaanse kerk in Augsburg, Duitsland

St. Gallus is een kleine zaalkerk op het Gallusbergle in de Augsburgse Domviertel, met een kern uit de 11e eeuw. Het witgepleisterde gebouw heeft een rood pannendak met een kleine dakkapel en donkere nokversiering, en links een toren met een grijze puntige spits boven een achthoekige klokkenverdieping met boogopeningen. De voorgevel toont een groot boogvenster met donker traliewerk, twee ronde vensters en een boogvormige ingang met stenen omlijsting.

De kerk werd rond 900 gebouwd op de resten van een Romeins heiligdom en later gezegend door Paus Leo IX tijdens zijn bezoek in de 11e eeuw. Deze laag van antieke en christelijke geschiedenis vormde het gebouw van het begin af aan.

De kerk is gewijd aan Sint Gallus, een Ierse monnik; die toewijding gaat waarschijnlijk pas terug op de 11e eeuw, toen paus Leo IX het gebouw in 1051 opnieuw wijdde. Voordien droeg de kerk vermoedelijk het patrocinium van Sint Stefanus, dat later overging op de naburige kerk St. Stephan. Een hier gestichte kapelanie is vanaf 1367 gedocumenteerd.

St. Gallus staat op het Gallusbergle aan de Gallusplatz in het Domviertel, direct aan de historische stadsmuur en naast het klooster St. Stephan. Het kleine kerkje werd tot enkele jaren geleden door de Russisch-orthodoxe gemeente gebruikt en in 2002 grondig gerestaureerd. Het hoort bij de domparochie, dus de toegang hangt af van haar diensten.

De opgravingen van 1958 tot 1962 onder Sint-Gallus legden de grootste bekende Romeinse basilica rechts van de Rijn bloot, een transeptbasiliek uit de 4e of vroege 5e eeuw, waarschijnlijk de oudste bisschopskerk van Zuid-Duitsland. De huidige kapel beslaat slechts een deel van het absis.