St. Bartholomäus, Kerkgebouw in Golzwarden, Duitsland

De St.-Bartholomäus-Kirche is een zaalkerk van rode baksteen in Golzwarden, met een steil zadeldak en een slanke westelijke dakruiter met achtkantige spits. Het schip is 29,50 meter lang, 8,50 meter breed en ongeveer 8 meter hoog; een grote spitsboogvormige triomfboog opent het naar het lagere, twee treden hoger gelegen veelhoekige koor. Venster- en portaalomlijstingen zijn van zandsteen.

Een kerk in Golzwarden wordt voor het eerst vermeld op 6 december 1263, toen zij van de moederkerk Rodenkirchen werd gescheiden en een eigen parochie werd, gewijd aan de apostel Bartholomeüs. De bakstenen zaalkerk uit de 13e eeuw op een twee meter hoge wierde eindigde in een laat-romaanse apsis. Een brandlaag ondersteunt het bericht in de Hamelmann-kroniek van 1599 dat dorp en kerk in 1375 onder Koenraad II van Oldenburg afbrandden; de fundamenten werden in de 14e eeuw opnieuw opgetrokken. De zware weerbare westtoren, ‘de sterkste toren in Friesland’ genoemd, werd in de 15e eeuw afgebroken nadat Bremen in 1414 het Stadland veroverde en de kerk belegerde; de aartsbisschop van Bremen beval de ontmanteling. De apsis werd in de 15e eeuw vervangen door een gotisch polygonen koor en de westtoren werd in 1514 definitief neergehaald; het sloopmateriaal diende voor een vrijstaande klokkentoren.

De parochie is genoemd naar de apostel Bartholomeüs, aan wie de kerk werd gewijd toen zij zich op 6 december 1263 losmaakte van de moederkerk Rodenkirchen. In de dakruiter hangt een klok uit 1663 van de Bremer gieter Claudi Gage; de losstaande klokkentoren bewaart een klok uit 1440 van Ghert Klinghe, gegoten voor St. Nikolai in Edewecht, in 1538 geroofd en aan Golzwarden verkocht.

De kerk staat op een twee meter hoge kerkheuvel aan de noordrand van Golzwarden, met de losstaande klokkentoren ongeveer 10 meter westelijk van het schip. Het zuidportaal, vermoedelijk ooit de hoofdingang, is overwelfd; het noordportaal is dichtgemetseld. De westgevel is gepleisterd, anders dan het overige baksteenwerk. Na de dakbrand van 4 juli 2019 duurden de herstellingen van 2020 tot 2023 en werd de kerk op 1 oktober 2023 opnieuw ingewijd.

Het gebouw heeft een onafhankelijke klokkentoren die ongeveer 10 meter ten westen van het schip is gepositioneerd en in 1514 werd gebouwd. Deze afzonderlijke toren werd gebouwd met materialen van de oorspronkelijke westtoren, wat een praktische oplossing uit die tijd laat zien.