Teufelsmoor, Natuurreservaat in Osterholz-Scharmbeck, Duitsland.

Het natuurreservaat Teufelsmoor, met kenmerk NSG LÜ 313, beslaat 1.927 hectare ten noordoosten van Osterholz-Scharmbeck, verdeeld over vier deelgebieden waaronder het Günnemoor en het Hamberger Moor. Grote delen van de voormalige hoogvenen zijn op verschillende diepten afgegraven maar meestal niet ontgonnen, waardoor veenbossen, moerassen en nat grasland konden ontstaan. Het Günnemoor is sinds de jaren 1990 op grote schaal opnieuw vernat en afwateringsgreppels zijn gedempt, zodat oude handturfgaten volliepen met water.

Rond 1750 mochten arme kolonisten onder Moorkommissar J.-Chr. Findorf als turfstekers een vrijwel zelfstandig bestaan opbouwen, vrijgesteld van militaire dienst; er werden afwateringskanalen gegraven met wegen en arbeidershuisjes erlangs, waardoor langgerekte veenkolonies ontstonden. Vanaf ongeveer 1880 verving steenkool de turf als brandstof en de industriële turfwinning eindigde eind 2012, toen in het Günnemoor geen nieuwe vergunningen meer werden verleend. Het gebied is sinds 20 april 2017 beschermd en nam op 3 oktober 2019 de naburige reservaten Moor bei Niedersandhausen en Torfkanal und Randmoore op.

De naam Teufelsmoor betekent „duivelsveen“. Rond 1750 liet arme kolonisten onder leiding van Moorkommissar J.-Chr. Findorf afwateringskanalen graven en bouwden langs die kanalen huisjes voor turfstekers; zo ontstonden langgerekte wegdorpen, en de mannen waren vrijgesteld van militaire dienst. Een Platduits gezegde, „Den Eersten sien Dood, den Tweeten sien Noot, den Drüdden sien Broot“, herinnert aan de armoede in de 19e eeuw.

Het reservaat bestaat uit vier afzonderlijke delen ten noordoosten van Osterholz-Scharmbeck, en door sommige delen lopen paden. Een pad tussen het voormalige turfwinningsgebied in het Günnemoor en het aangrenzende reservaat Torfkanal is alleen van half juni tot eind september begaanbaar; langs het pad staan informatieborden over het veen en de veencultivering.

Het deelgebied Günnemoor werd vanaf de jaren 1990 op grote schaal opnieuw vernat, en de industriële turfwinning daar eindigde eind 2012 nadat geen nieuwe vergunningen meer werden verleend. Afwateringssloten werden gedempt, waardoor oude handturfputten volliepen met water. Een pad tussen het voormalige wingebied en het aangrenzende reservaat Torfkanal is alleen van half juni tot eind september begaanbaar, met informatieborden langs de route.